یادداشتهای شیطان

یادداشت های شیطان

نویسنده: لیانید آندری یف
مترجم : حمیدرضا آتش برآب
ناشر: علمی و فرهنگی
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 278
اندازه کتاب: رقعی گالینگور روکشدار  - سال انتشار: 1394 - دوره چاپ: 1


مروری بر کتاب

...من هنوز دوستت ندارم آدمیزاد، اما در این شب وقتی به رنج هایت، تن شکنجه دیده و روحت، که تسلیم تصلیبی ابدی شده ، فکر می کردم، بارها نزدیک بود گریه کنم. برای گرگ، گرگ بودن خوب است، برای خرگوش، خرگوش بودن و برای کرم هم کرم بودن؛ چرا که روح آن ها تار و حقیر است و اراده شان تسلیم. اما تو ای انسان، خدا و شیطان را همزمان در وجود خود جمع داری و این دو در چنین کالبد تنگ و تاریکی چه وحشتناک با هم در ستیزند! گرگ بودن، غلبه بر مغلوب، گرفتن گلوی او و نوشیدن خونش سهم خدای وجود توست و خرگوش بودن، پنهان کردن گوش ها در پس پشتی خمیده هم سهم شیطان!...

این رمان، آخرین کار آندری یف و بازتاب دریافت او از ابر انسان نیچه است. رمان نشان می دهد فکری که با آتش انسانیت گرم و تطهیر نشده باشد، به قدرتی ویرانگر تبدیل می شود. (یادداشت های شیطان) اعتراض شدیدی است بر علیه بنیان و ارزش های جامعه بورژوا که در قالب و ذاتش نیروی خصمانه بشری نهفته است.

در این رمان جذاب، آندری یف با بهره بردن از مکاشفه ی یوحنا، سقوط شیطان به زمین را به تصویر می کشد. برخلاف بسیاری از آثاری که با مضمون مشابه نوشته شده اند در این اثر شیطان نه به دستور خدا و نه برای ستیزه با انسان به زمین آمده، بلکه برای شناخت انسان هبوط کرده است.  او برای این هدف میلیاردری آمریکایی به نام گرنی واندرهود را انتخاب می کند. در خلق این نام، نویسنده از داستان واقعی میلیاردی آمریکایی به نام آلفرد واندربیلد بهره برده که آن روزها تصمیم داشته با ثروت افسانه ای خود اروپای پیر را دگرگون کند. هرچند او در جهان واقع، درنهایت، در کشتی غرق شد.

به هر صورت، شیطان در این داستان با کشتن واندرهود آمریکایی به هیأت انسانی در می آید. سوژه اصلی رمان هم تلاش واندرهودِ شیطان برای یافتن راهی برای صرف سه میلیارد ثروت خود در اروپاست. شیطان چون از راه می رسد، رنج های فیزیکی بشر را در نخستین اقامت خود در زمین تجربه می کند. سانحه ای که در قطاری که به سمت رُم می رود رخ می دهد باعث زخمی شدن شیطان می شود . او نیز با ابراز انزجار از درد فیزیکی و چهره های آسیب دیده و مجروح سایر مسافران قطار، انسان را تحقیر می کند.

سانحه قطار باعث آشنایی واندرهود با شخصی به نام مگنوس می شود که به اندازه شیطان و حتی بیش از او از انسان نفرت دارد و او را تحقیر می کند. در جریان رمان، شیطان دردها و آلام روحی انسان را با عشق به ماریا، دخترک معصوم و زیبارویی که بسیار شبیه مریم مقدس است، تجربه می کند. با گذشت زمان و افزودن آتش اشتیاق شیطان نسبت به ماریا، مگنوس اختیار اموال میلیاردر آمریکایی را به عهده می گیرد. در فصول پایانی رمان با برافتادن حجاب از چهره ماریا و مگنوس، ذات شیطانی و پلید آنان برای شیطان فاش می شود.

گرچه شکست شیطان از خباثت و خوی اهریمنی بشر بارزترین نکته این رمان ناتمام است، اما آندری یف در رمانش به جنبه های مختلفی از مسائل مطرح در زمانه خود می پردازد که هنوز هم در جامعه انسانی قابل توجهند. حضور افراد مختلفی که به سودای سود بردن از ثروت بی کران میلیاردر آمریکایی نزد شیطان می آیند فرصتی به آندری یف می دهد تا طبقات مختلف جامعه اروپایی را به نقد بکشد. اسقف خ. که با القابی همچون میمون و طوطی سخنگو توصیف می شود مانند آفتاب پرستی است که بسته به شرایط، وضعیت و دیدگاه خود را تغییر می دهد. شاه مخلوعی هم در داستان حضور دارد که خود را برتر از همگان و تنها راه نجات مردم از بدبختی می شمارد که نماینده سلطنت زورگویی است که مردم را وسیله سروری خود می دانند.

در سراسر رمان هر چه قدر شیطان با جادوی عشق به خوی والاتر و انسانی تری دست می یابد؛ مگنوس با زهر ثروت و امپریالیسم به خوی اهریمنی و پلیدتری نزدیک می شود.  آندری یف در “یادداشت های شیطان” با هنرمندی تمام طبقه ی بورژوا و امپریالیسم را به عنوان شیطانی مسلم به تصویر می کشد که سبب می شود حتی در ورای چهره معصوم ماریا هم فاحشه بابل نمایان شود.

 

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

یادداشتهای شیطان

  • 0ریال

برچسب ها: لیانید آندری یف, حمیدرضا آتش برآب, داستان های روسی, داستان های کلاسیک, کتاب یادداشت های شیطان, یادداشتهای شیطان