کتاب گفتگو در شعر فارسی فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب شعر انتشارات ما

گفتگو در شعر فارسی

نویسنده: احمد کرمی
خطاط : علی عریانی
ناشر: ما
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 432
اندازه کتاب: وزیری گالینگور - سال انتشار: 1362 - دوره چاپ: 1

کمیاب - کیفیت : در حد نو

 

مروری بر کتاب 

سؤال و جواب یا مناظره یا پرسش و پاسخ یا گفتگو یا مراجعه؛ آن است که متکلم آنچه را که بین دو کس واقع شده، در شعر به‌صورت پرسش و پاسخ یا پیغام و جواب به لفظی بلیغ و با اسلوبی لطیف بیان کند، و تمام شعر مبتنی بر پرسش و پاسخ یا گفتگو باشد.به عبارتی دیگر، در اصطلاح ادبی، شعر یا نثری است که در آن دو چیز یا دو کس در مقابل هم قرار می‌گیرند و بر سر موضوعی با هم به بحث و گفت و گو می‌پردازند تا سرانجام یکی بر دیگری غالب آید و نتیجهٔ دلخواه و از پیش معلوم، حاصل شود.

در این نوع شعر معمولاً، در مصرع یا بیت اول سؤال به میان می‌آید و در مصرع یا بیت دوم جواب آن داده می‌شود و شکلی از گفتگو را ایجاد می‌کند و مخاطب را در جواب شعری و لذت هنری شعر سهیم می‌کند. نمونه‌های این صنعت از نخستین برهه‌های پیدایش ادبیات فارسی وجود دارد. مانند: «گفتگوی زاغ سیاه و باز سفید» در دیوان عنصری و سؤال و جواب‌های عاشقان و معشوقان، اشیاء و آدم‌ها، آدم‌ها با آفریده‌های ذهنی؛ نمونه‌های موفق سؤال و جواب را در شعر حافظ، مولانا، نظامی گنجوی، پروین اعتصامی و دیگر شاعران و نویسندگان بزرگ می‌توان دید.

در این طرز سخن، کلماتی که بیان‌گر سؤال و جواب هستند به‌کار می‌رود مانند: گفتم، گفتا. «مناظرهٔ خسرو با فرهاد» در مثنوی خسرو و شیرین نظامی گنجوی، نمونه‌ای از این آرایه است:

نخستین بار گفتش کز کجایی        بگفت از دار ملک آشنایی
 

نمونه‌ای از پروین اعتصامی:

محتسب مستی به ره دیده و گریبانش گرفت                 مست گفت ای دوست این پیراهن است افسار نیست
گفت مستی زان سبب افتان و خیزان می‌روی                                 گفت جرم راه رفتن نیست ره هموار نیست

 

سؤال و جواب مرهون عوامل دیگری هم هست؛ از جمله: اسلوب حکیم (به این معنا که شنونده، سخن یا پاسخ گوینده را به معنی دیگر حمل کند. این تبدیل و تغییر معنا را در اصطلاح اسلوب حکیم می‌گویند)، حسن تعلیل، تشبیه و جناس

قاصد آمد. گفتمش : آن یار سیمین بر چه گفت؟
 گفت: با هجرم بسازد.  گفتمش: دیگر چه گفت ؟

گفت : دیگر پا زحد خویش نگذارد برون.
گفتمش: جمع است از پا خاطرم، از سر چه گفت؟

گفت: سر را بایدش از خاک ره کمتر شمرد.
گفتمش: کمتر شمردم، زین تن لاغر چه گفت؟

گفت: جسم لاغرش را از غضب خواهیم سوخت.
گفتمش: من سوختم. در باب خاکستر چه گفت؟

گفت: خاکستر چو گردد، خواهمش بر باد داد.
گفتمش: بر باد رفتم.  در حق محشر چه گفت؟

گفت: در محشر بیکدم زنده اش خواهیم کرد.
گفتمش: من زنده گردیم، زخیر و شر چه گفت؟

گفت: خیر و شر نباشد عاشقان را در حساب.
گفتمش این هم حسابی.  با لب کوثر چه گفت؟

گفت با ما بر لب کوثر نشیند عاقبت
گفتمش گرعاقبت این است،  زین بهتر چه گفت؟

گفت : دیگر نگذرد در خاطرش یاد عظیم
گفتمش: دیگر بگو، گفتا: مگو دیگر چه گفت؟ 

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

گفتگو در شعر فارسی

  • ناشر: ما
  • کد کتاب: 97094 - 76/4
  • موجودی: در انبار
  • 650,000ریال

برچسب ها: احمد کرمی, شعر فارسی, نقد شعر, تاریخ ادبیات ایران, کتاب گفتگو در شعر فارسی