کتاب گاه شماری و جشن های ایران باستان فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای ایران انتشارات بهجت

گاه شماری و جشن های ایران باستان

نویسنده: هاشم رضی
ناشر: بهجت
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 796
اندازه کتاب: وزیری گالینگور روکشدار - سال انتشار: 1380 - دوره چاپ: 4

 

مروری بر کتاب

در كتاب حاضر تقریبا كلیه جشن‌ های باستانی ایران معرفی شده است .هر معرفی، تاریخچه جشن، علل و انگیزه‌ های برگزاری جشن، كاركردها، آیین‌ ها، نحوه اجرا و پاره‌ ای موضوعات دیگر آمده است .جشن‌ هایی چون : نوروز، سال نو، وهیگک، كبیسه، جشن‌ های دوازده گانه، جشن آفرینش، جشن‌ های فصلی، جشن آخر سال، چهارشنبه سوری، جشن فروردگان، جشن فرودگ، جشن پنجه، و جشن آبریزگان از آن جمله است .نگارنده درباره هر یک از جشن‌ ها، نحوه برگزاری و تغییرات آن را در مناطق مختلف ایران شرح داده است.

...به موجب روایات داستانی عمر جهان دوازده هزار سال است. این زمان به چهار دوره مساوی تقسیم می‌شود. عصر نخست جهان در حالت مثالی بود. عصر دوم آفرینش انجام گشت. عصر سوم و چهارم به دنبال عصر دوم، جهان ناظر آمیختگی ماده و روان یا نیکی و بدی و سرانجام جنگ و ستیزه است که سرانجام نیکی پیروز و جهان به حالت فروهری یا مثالی بازمی‌گردد. این مبنای داستانی که تمثیلی بسیار پرمعنی است کلید و مفتاحی است برای شناخت فلسفه بعضی از جشن‌ها و روزهای ویژه و تعبیر کنایتی مراسم و آئین‌های آن.

جشن‌های ایران باستان به جشن‌های ایران در دوران ایران باستان اشاره دارد. جشن‌های بزرگ ایرانیان باستان عبارت بودند از: نوروز، مهرگان، جشن‌های آتش، گاهنبارها و جشن فروردگان که در خلال هر یک از این جشن‌ها مراسم و جشن‌های وابسته‌ای نیز برگزار می‌شده‌است. در فرهنگ ایران کهن، علت آفرینش آدمیان، رواج نیکی محض نه تنها در دنیای زمینی، بلکه در همهٔ کاینات است؛ بنابراین، انسان ایرانی، وظیفه‌ای بس سنگین برعهده دارد و برای تأمین آرامش جهانی، بایستی پیوسته بر ضد قوای زشتی در تلاش و کوشش باشد.

جهان ناپایدار کنونی، یک گذرگاه است و آدم از جهان آغازین بخاطر وظیفه‌ای که به وی محول گردیده بایستی از این گذرگاه بگذرد و به سوی جهان پایدار و ابدیت خویش بازگردد. چون در این گذرگاه نیروهای اهریمنی کمین کرده‌اند، وظیفه او جنگ در مقابل سپاهیان اهریمنی است. هر انسان، یک تک سوار پیکارگر است و ابزار او در این میدان کارزار پارسایی و شادمانی است. برای نیل به مقصود چیرگی بر قوای اهریمنی ایرانیان خود را بدو چیز نیازمند می‌دانستند، یکی از آندو، بدنی نیرومند و بازوان نیرومند بود که گفته‌اند:

زنیرو بود مرد را راستی        ز سستی کژی زاید و کاستی

و دیگر اراده‌ای قوی و روحی استوار و مقاوم و با ایمان به شکست نهایی پلیدها و فیروزی قوای نیک. برای دست یابی به قسمت دوم، یعنی روانی شاداب و سالم، وسایل چندی داشته انت که یکی از آن‌ها ترتیب دادن جشن‌های متعدد فصلی در طول سال بوده‌است که به مناسبت‌های گوناگون برپا می‌داشتند. مردم در این جشن‌ها شرکت می‌جستند و به وسیلهٔ تفریحات سالم و عیش و سرور و دست افشانی و آتش‌افروزی و پایکوبی روان افسرده را شادابی می‌بخشیدند و خستگی‌های فکری و جسمی را از تن و روان خویش می‌زدودند و خویشتن را برای کارهای سنگین روزهای پس از جشن آماده می‌کردند. از میان جشن‌های بسیار ایران باستان جشن نوروز از همه مهمتر بوده‌است و با تفصیل بیشتری برگزار می‌گشته است...

یکی از مظاهر تمدن نزد هر ملتی، جشن هاست. برگزاری جشن و عید از ویژگی‌های فرهنگی همه جوامع است. همه ملت ها، قوم ها، ایل‌ها و در همه سرزمین‌ها، روزهایی از سال را جشن می‌گیرند. از کهن ترین جشن‌ها تا جشن‌های امروزی، شادمانی، سور، گردهمایی، غذا دادن و نیز به فراموشی سپردن کارهای جدی و برنامه‌های شغلی روزانه از ویژگی‌ها و نقش‌های بنیادین است. برگزاری جشن‌ها و آیین‌ها به ویژگی‌های فرهنگی، اجتماعی، تاریخی، جغرافیایی و اعتقادی جامعه بستگی دارد.

در گروه‌ها و جوامع ابتدایی، جشن‌ها نوعی آداب و مناسک دینی بود و برای خشنودی نیروهای ماوراءالطبیعه و در پیرامون توتم قبیله برگزار می‌شد. در آئین ایران باستان که بنیان گذار آن،زرتشت، پیغمبر بزرگ آریائی بود، برای نیرومند ساختن روح و جان و ایجاد خوشی و خرمی، جشن‌های زیادی برگزار می‌شد که هر یک از آنها دارای فلسفه و حکمت خاصی بود و ادبیات سودمندی داشت و در موقعی مشخص از سال برگزار می‌شد و مراسم مخصوص به خود را داشت و بسیاری از آنها در فرهنگ امروز مردم ایران هنوز باقی و پا برجاست. بعضی از این جشن‌ها مانند نوروز و مهرگان و سده هنوز هم مورد احترام است ولی اغلب آنها فقط در میان زرتشتیان به ترتیب روزگاران گذشته نگهداری می‌شود.

کلمه جشن

در فرهنگ‌های فارسی، جشن به معنای مجلس شادمانی و همچنین عید است. جشن در ایران به معنی عید می‌باشد که زرتشتیان نیز به همین مفهوم و معنی آن را به کار می‌بردند. اما در میان زرتشتیان معمول بوده و هست که در مقدمه هر جشنی، مراسم و آدابی دینی برگزار می‌کنند که قسمت عمده آن خواندن دعاها و سرودهایی از اوستا است همراه با طلب آمرزش و شادروانی برای درگذشتگان و متبرک کردن انواع خوراکی‌ها از میوه‌ها و شربت‌ها و آجیل و خوراکی‌هایی که پخته می‌شوند.

این مراسم دعاخوانی را جشن خوانی می‌گفتند که به طور معمول و مرسوم در آغاز هر جشنی انجام می‌شد اما کم کم عنوان جشن خوانی به خود جشن و عید نیز اطلاق شد و هر دو مفهوم و معنی را در برگرفت. هدف از برگزاری جشن ها، نزدیکی افراد یک جامعه، اتحاد و اتفاق،رفع گرفتاری‌ها و کمک و یاری به هم بود. (رضی:1371:60) بنا بر سرودهای زرتشت، در آغاز آفرینش دو گوهر وجود داشت یکی خرد و اندیشه نیک،سپنتامینو و دیگری زشت و بدخواه و تباه، انگرمئین یو. در سروده‌های زرتشت شادی، جشن، روشنایی و هر عملی و پدیده‌ای که به پیشبرد زندگی، سازندگی، دوام و بقای آن یاری می‌کرد، از اعمال سپنتامینو بود. سوگ،غم، تباهی، تاریکی، تنبلی و هر پدیده‌ای که زندگی را از سازندگی به تباهی و انهدام یاری می‌کرد، از اعمال و نیرنگ‌های انگرمینو یا انگرمئین یو به شمار می‌رفت

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

گاه شماری و جشن های ایران باستان

  • ناشر: بهجت
  • کد کتاب: 84186
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • 0ریال

برچسب ها: هاشم رضی, جشن های ایرانی, اساطیر ایران, اسطوره های ایران, تاریخ ایران باستان, تاریخ تمدن ایران, جشن های ایرانی, نوروز, مهرگان, سده, یلدا, کتاب گاه شماری و جشن های ایران باستان