کتاب نهضت ابوسعید گناوه ای فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای جهان انتشارات رسا

نهضت ابوسعید گناوه ای

نویسنده: جعفر حمیدی
ناشر: رسا
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 205
اندازه کتاب: رقعی - سال انتشار: 1359 - دوره چاپ: 1 

کمیاب - کیفیت : عالی

 

مروری بر کتاب 

ابوسعید حسن بن بهرام جنّابی (گناوه‌ای) معروف به ابوسعید گناوه‌ای بنیانگذار قرمطیان در بحرین و احساء بود. وی اصالتاً از گناوه بود. در شصت‌وچند سالگی، بسال ۳۰۰ قمری (۹۱۳ میلادی) در بحرین به قتل رسید.ابوسعید گناوه‌ای در دههٔ چهار (یا نیمهٔ اوّل دههٔ شش) قرن سوم قمری در شهر جنابه فارس (گناوه کنونی) در یکی از محله‌های قدیمی احتمالاً محله تل‌گوری متولد شد.

زمانی که مقتدر به خلافت رسید، ابوسعید جنّابی، یکی از رهبران قرامطه بود که در بحرین قیام کرد (۲۸۶ قمری برابر ۸۹۹ میلادی). وی به کمک قبایل عبدالقیس و ربیعه، سوریه شهر الاحسا را تسخیر کرد و حکومت قرامطه را تشکیل داد. ابوسعید در نامه‌ای به معتضد عباسی، علت قیام خود را «بیداد» و ظلم خلیفه دانست. بعد از مرگ او در سال ۳۰۰ قمری (۹۱۳ میلادی)، پسرش ابوطاهر، رهبر قرامطهٔ بحرین شد. وی به مقتدر نامه نوشت و در آن، سپاه خود را حزب خدا معرفی کرد. قرامطهٔ بحرین دردسرهای فراوانی برای عباسیان ایجاد کردند؛ حج را چند بار متروک کرده، حجرالاسود را ربودند.

در کتاب حاضر، شکل‌گيري کار قرمطيان، قيام و نهضت آنان، همچنين پيشرفت‌ها و پيروزي‌هاي اين گروه از اواخر قرن سوم تا اواخر قرن چهارم مورد کنکاش و بررسي قرار گرفته است. قرمطيان، يکي از فرقه‌هاي مرموز اسلامي هستند که ابتداي کارشان از جنوب ايران و عراق آغاز گرديد. هدف اصلي و اوليه آنان، مبارزه با دستگاه خلافت عباسي در بغداد بود. قرمطيان در بدنه خلافت عباسي نفوذ کرده و ضربات سهمگيني بر پيکر خلافت عباسي وارد آوردند.

جنبش قرمطی، یکی از گسترده‌ترین جنبش‌های فکری ، سیاسی ، در ضدیت با خلافت عباسیان شمرده می‌شد. عبدالله حمدان قرمط، بینان‌گزار این جنبش، از مردم « بندر دیلم» در کناره خلیج‌‏فارس و از تربیت یافتگان سازمان اسماعیلی به شمار می‌رفت. مردم از شهرهای دور و نزدیک، به ویژه از شهرهای ایرانی‌نشین میان رودان و سواحل خلیج‌فارس بر او گرد می آمدند. در قیام صاحب‌الزنج  یا جنبش بردگان، وی ازکسانی بود که در شوراندن مردم نقشی گسترده داشت. عبدالله قرمط تا به آخر سخت بر این باور استوار بود که سرانجام، مردم ایران قدرت را از عرب باز پس می‌گیرند. و این همواره  آرمان  مبارزان ایرانی در تمامی جنبش‌هایی بود که به صورت‌های مختلف  باخلافت اموی و عباسی پیکار می‌کردند. عبدالله قرمط برای تحقق این هدف سیاسی ، که یکی از اصول اساسی مبارزاتی جنبش وی بود، به تلاش برخاست .

اصول اولیه اعتقادات قرامطه، همان اصول پذیرفته شده در فرقه «اسماعیلیه» است، منتها این گروه از اسماعیلیه، یک سلسله اعتقادات ویژه ای دارند که آنها را از دیگر گروههای این فرقه متمایز می سازد. البته اعتقاداتی که به آنها منسوب است در کتب مخالفان آنها آمده و لذا نمی توان صحت آن را تضمین کرد. طبق نوشته نوبختی و ابی خلف اشعری، قرامطه به امامت محمد بن اسماعیل بن جعفر معتقدند و او را همان امام قائم مهدی می دانند و حتی به نبوت و رسالت او و سایر ائمه قائل هستند و می گویند: رسالت در روز غدیر خم از پیامبر قطع و به امیرالمؤمنین علی و پس از او به ائمه بعد منتقل شد و آنها در عین این که امام هستند مقام رسالت را نیز دارند. آنها می گویند: محمد بن اسماعیل زنده است و در بلاد روم غایب می باشد.

ابوالحسن اشعری می گوید: قرامطه معتقدند که «محمد بن اسماعیل» هم اکنون زنده است و او همان مهدی است که از ظهور او خبر داده شده است. شهرستانی می گوید: آنها (که در عراق به باطنیه و قرامطه و مزدکیه و در خراسان به تعلیمیه و ملحده معروف هستند) کلام خود را با بعضی از گفته های فلاسفه مخلوط کرده اند و کتابهایی در این باره نوشته اند. آنها می گویند: خداوند نه موجود و نه لاموجود است و همینطور نه عالم و نه جاهل و نه قادر و نه عاجز است و به همین گونه است سایر صفات خدا! زیرا اثبات حقیقی، اقتضا می کند که خداوند در جهتی که بر او اطلاق می کنیم با سایر موجودات شریک باشد و این همان تشبیه است. و نیز می گویند: همانگونه که افلاک و طبایع با تحریک نفس و عقل در حرکت هستند، جامعه بشری نیز با شرایع و به تحریک پیامبر و وصی او درحرکتند و این در هر زمانی دایر خواهد بود، آنهم به صورت هفت تا هفت تا، تا به دوره پایانی خود منتهی شود و زمان قیامت فرا برسد و تکالیف برداشته شود.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

نهضت ابوسعید گناوه ای

  • ناشر: رسا
  • کد کتاب: 84814 - 100/7
  • موجودی: در انبار
  • 200,000ریال

برچسب ها: ابوسعید گناوه ای, جعفر حمیدی, تاریخ اسلام, نهضت های اسلامی, فرق شیعه, تاریخ شیعه, اسماعیلیان, قرمطيان, فاطمیون, عباسیان, خلافت عباسیان, کتاب نهضت ابوسعید گناوه ای