کتاب نیم قرن خاطره و تجربه ؛ خاطرات مهندس عزت الله سحابی؛ دو جلدی فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای ایران انتشارات فرهنگ صبا

نیم قرن خاطره و تجربه ؛ خاطرات مهندس عزت الله سحابی

نویسنده: عزت الله سحابی
ناشر: خاوران
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه : 930
اندازه کتاب: وزیری - سال انتشار: 1392 ~ 1388 - دوره چاپ: 2 ~ 1

 

مروری بر کتاب 

مصور

سحابی از فعالان سیاسی بوده و در دوره های حساسی از تاریخ سیاسی ایران حضور و جهت‌گیری داشته است. اما در این اثر خاطرات بسیاری بیان نشده و در قسمت‌های کم اهمیت‌تر خاطرات عمیقی مطرح شده اند. 
وقایع مهم دهه 30، حوادث 28 مرداد، نهضت ملی، تاسیس نهضت آزادی، تاسیس جبهه ملی اول، دوم و سوم، حوادث 15 خرداد 42 و حتی سال‌های منتهی به پیروزی انقلاب و حضور سحابی در تشکل‌های همسو با نهضت امام خمینی (ره)، از وقایع مملو از خاطره برای وی هستند. همچنین ارتباط با دوستان پدرش (یدالله سحابی)، حوادث پررنگی را رقم زده که به هیچ‌یک اشاره‌ای نشده یا به شکل سطحی بیان شده‌اند.

خاطرات مهندس از سال ۱۳۲۰ آغاز می شود و در ۶ بخش: سالهای ۱۳۲۰-۱۳۲۹، ۱۳۲۹-۱۳۳۲، ۱۳۳۲-۱۳۳۹، ۱۳۳۹-۱۳۴۲، ۱۳۴۲-۱۳۵۰ و ۱۳۵۰-۱۳۵۷ ارائه شده است. این کتاب بیشتر از اینکه خاطرات شخصی مهندس باشد، مروری بر حوادث تاریخ معاصر ایران از نگاه یک عضو جبهه ملی مذهبی است و مطالعه آن برای کسی که به تاریخ معاصر علاقه دارند.

کتاب فوق تا حدود زیادی توانست بخشی از خلاء موجود در زمینه تاریخ شفاهی دهه‏ های اخیر را با خاطرات یکی از فعالان سیاسی دهه‏ های اخیر جبران نماید. زندگی سیاسی و فرهنگی پرفراز و نشیب عزت الله سحابی، که تجربه ‏های گوناگونی چون مبارزات مخفی زیرزمینی، بارها شکنجه و زندانی شدن، ارتباط با شخصیت ‏های سیاسی و سازمان مجاهدین، عضویت در شورای انقلاب، نمایندگی مجلس خبرگان قانون اساسی و مجلس و روزنامه نویسی را در بر دارد، بخشی مهم از تاریخ معاصر ایران است و خاطرات او می‌تواند از اسناد و مراجع معتبر تاریخی به شمار ‏رود. سحابی دانش‌آموخته رشته مهندسی مکانیک دانشگاه تهران بود و در سال‌های ۱۳۲۷ و ۱۳۲۸ در مجله  فروغ علم  و در سال‌های و ۱۳۳۱ و ۱۳۳۲ در مجله  گنج شایگان به عنوان سردبیر این نشریات فعالیت می‌کرد. او در سال ۱۳۷۰ نیز مجله ایران فردا را منتشر کرد.

سحابی اعتقاد راسخی به انتقال تجربه داشت. در سال‏ های74و 75 سلسله جلساتی در موسسه پیام‏هاجر متعلق به خانم طالقانی برگزار شد که سحابی در آنجا خاطرات دوران مبارزه تا سال71 و جریان انتشار مجله ایران فردا را به صورت اجمالی نقل کرده بود. نوارهای این جلسات پیاده و تنظیم شد و پس از تکمیل بخش‏هایی از آن، صفحه بندی و آماده نشر شد. وی کتابش را با آیات 137 و 138 سوره آل عمران آغاز می‌کند: «پیش از شما مللی بودند و رفتند پس در اطراف زمین گردش کنید تا ببینید چگونه عاقبت هلاک شدند آنانکه وعده خدا را تکذیب کردند. این کتاب (قرآن) حجت و بیا نیست برای عموم مردم و راهنما و پندی برای پرهیز کاران».

وی هدف اصلی خاطره نویسی را، یادآوری حوادث و انتقال تجربیات فردی و اجتماعی و همچنین تحولات فکری خویش به نسل جوانتر می‏داند. سحابی در این روایت بیش از آن که بازگویی تاریخ را مدنظر داشته باشد، مشاهدات شخصی خود را بیان و به تحلیل ساده ای از حوادث مهم تاریخی مؤثر بر خاطراتش پرداخته‌است.

خاطرات سحابی از شهریور 1320 آغاز می‏شود. وی این سرفصل را به دلیل هجوم نیروهای متفقین به ایران و سپس تحولاتی که این سرزمین را تحت تاثیر قرار داده‌است، انتخاب کرده‌است. در بخش‏ های آغازین کتاب وی خاطراتی از دوران کودکی و نقش برجسته پدرش در زندگی و مشکلات معیشتی آن دوران ذکر کرده‌است. او در ادامه به بیان مختصری از چگونگی ظهور و سقوط رضاخان، انتقال سلطنت به محمدرضا پهلوی، شکل‌گیری احزاب و جمعیت‌ ملی، ماهیت جبهه ملی، مبارزه برای ملی شدن صنعت نفت و کودتای 28 مرداد می‌پردازد.

کتاب در 6 دوره تاریخی، خاطرات سحابی را از 1320 تا 1357 دربر می‌گیرد. از بخش‏های مهم این خاطرات دوره چهارم (1339 تا 1342) انتشار اطلاعیه ای به نام نهضت در نوروز 1342 است که منجر به دستگیری وی و 16 تن از دوستانش می‌شود. آنها به جرم شرکت در کلاس سیاسی نهضت که زیر نظر رحیم عطایی در منزل احمد صدر حاج سید جوادی تشکیل می‌شد، در شب دوم خرداد 1342 دستگیر و روانه زندان می‏شوند. سحابی در مدت چهار سال زندان با بسیاری از چهره‏های سیاسی وقت آن دوران آشنا می‏شود و همین امر موجب ورود تمام عیار وی به عرصه سیاسی می‏گردد. وی در این بخش به وقایع سال 1342 بویژه فعالیت نهضت آزادی و حزب توده به‌عنوان دو گروه متشکل این دوره که رهبرانش در زندان بوده و امکان فعالیت موثری نداشته‌اند، می‌پردازد. 

در دوره پنجم که سال‏های 1342 تا 1350 را در بر می‌گیرد، خاطرات دوارن تبعید در برازجان که سحابی از آن به عنوان «دژ برازجان» یاد می‌کند، گرد آمده‌است. در این بخش موضوعات آموزشی در زندان و آزادی پس از چهار سال به همراه ابوالفضل حکیمی‏ و محمدمهدی جعفری در اردیبهشت 1346 مورد اشاره قرار گرفته‌است. 

وی در ادامه به فعالیت‏های نهضت آزادی در خارج از کشور با نام نهضت آزادی و یا جبهه ملی سوم از جمله تالیف و نشر کتاب‏هایی همچون«مجموعه نطق‏های مدرس، مکاتبات مصدق، مدافعات مهندس بازرگان، شورشگری و ضد شورشگری، افضل الجهاد و...» اشاره می‌کند. به گفته وی بسیاری از مبارزانی ایرانی که به اروپا رفته بودند در تماس با اعضای نهضت در خارج از کشور متحول شده بودند . از جمله این افراد مرحوم شهید رجایی بود که تحت تاثیر فعالیت و نوع زندگی آنها قرار گرفته بود. رجایی در سال 48 به فرانسه رفت و حدود یک سال آنجا ماند و اطلاعات و اخبار و پیام‏هایی زیادی با خود به ایران آورد. رجایی پس از بازگشت به سحابی گفته بود خیلی تحت تاثیر اعضای نهضت آزادی در اروپا و به خصوص زندگی ساده و بی‌پیرایه آنها قرار گرفته‌است.

سحابی در این بخش نتیجه گیری نموده‌است «نهضت آزادی را می‏توان پیشگام جنبش نوگرایی اسلامی‏در ایران دانست که پایه گذار آن مهندس بازرگان، مرحوم طالقانی و دکتر سحابی بودند. نهضت آزادی برای اولین بار نظریه دین از سیاست جدا نیست و این که فعالیت سیاسی محتاج به یک مبنای عقیدتی و ایمانی و مذهبی است را مطرح کرد. نهضت آزادی از جهت فعالیت سیاسی و مبارزه یک جمعیت شفاف و در عین حال رادیکال بود». عزت الله فرزند یدالله سحابی است و پدرش از قدمای ملی مذهبی‌است که یار اصلی مهندس بازرگان بود. یدالله سحابی نویسنده کتاب خلقت انسان بود که در کنار آثار مرحوم بازرگان، جایگاه ویژه ای در تفسیر علمی‏دین داشت. اما عزت الله که جوان تر و فعال در عرصه مبارزه در سالهای پس از 40 تا انقلاب اسلامی‌‏بود در جمع نهضت آزادی رادیکالتر بود و برخی ازدیدگاه‏هایش با بازرگان متفاوت بود.

جلد دوم کتاب به حوادث سالهای پس از انقلاب تا ماجرای کنفرانس برلین و بازداشت مهندس سحابی بعد از ورود به کشور می پردازد.

فهرست

جلد اول ؛ از کودکی تا انقلاب 57 - سال چاپ 1388 چاپ دوم جلد شومیز

جلد دوم ؛ حوادث سالهای پس از انقلاب تا ماجرای کنفرانس برلین - سال چاپ  1392 چاپ اول جلد سلفون

پس از آزادى‏
مشاهدات و تاملات پس از آزادى‏
شوراى انقلاب‏
مسأله نهضت آزادى و تحول آن
انقلاب؛ شتاب یا مهار؟
تحول روحانیون‏
تحول در میان مردم
تحول در دیدگاههاى شهید مطهرى‏
در تدارک راهپیمایى بزرگ
راهپیمایى تاسوعا و عاشورا
۱۴اسفند و اولین حضور ملى بر مزار مصدق‏
رفراندوم جمهورى اسلامى‏
دکتر سنجابى‏
تدوین قانون اساسى‏
تشکیل مجلس خبرگان‏
تغییرات کلى در پیش‏نویس قانون اساسى‏
مواضع دکتر بقایى‏
تدوین قانون ولایت فقیه در مجلس خبرگان‏
مسئله کردستان‏
نخستین انتخابات ریاست جمهورى‏
آرا و مواضع بنی صدر
گروههاى چپ‏گرا
انقلاب فرهنگى‏
شروع جنگ تحمیلى‏
گفتگو و مذاکرات با مجاهدین خلق‏
تظاهرات ۳۰خرداد
انفجار حزب جمهورى و دفتر نخست‏ وزیرى‏
ماجراى صادق قطب‏زاده‏
دوره هشتم –سالهاى ۱۳۶۰تا ۱۳۶۹
اعدام‏هاى دسته‏ جمعى در سال‏۱۳۶۷
اعدام توده ‏اى‏ ها
اعتراض آیت ‏الله منتظرى‏
تأسیس جمعیت دفاع از آزادى‏
دوره نهم –سالهاى ۱۳۶۹به بعد
نامه نود نفر
برنامه هویت‏
جلسات و محافل پس از سال ۷۰
اهداف و خط مشى نشریه ایران فردا
دادگاه ایران فردا
ماجراى کنفرانس برلین‏

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

نیم قرن خاطره و تجربه ؛ خاطرات مهندس عزت الله سحابی؛ دو جلدی

  • ناشر: فرهنگ صبا
  • کد کتاب: 85688 - 43/6
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • 0ریال

برچسب ها: عزت الله سحابی, تاریخ سیاسی ایران, پهلوی, نهضت آزادی, جبهه ملی, جمهوری اسلامی, تاریخ معاصر ایران, تاریخ پهلوی, انقلاب ایران, کتاب نیم قرن خاطره و تجربه ؛ خاطرات مهندس عزت الله سحابی؛جلد دوم

google-site-verification: google3f7c2c2bf3754fb6.html