کاربران گرامی ؛
با توجه به اطلاعیه ستاد مبارزه با کرونا و تعطیلی ناشران ، کتاب هایی که در انبار شرکت موجود می باشد ( کتاب هایی که در کدشان علامت ممیز { / } وجود دارد )، به ترتیب تحویل پست خواهد شد و کتاب هایی که می بایست از انبار ناشران بدستمان برسد پس از شروع فعالیت مجدد ناشران ارسال خواهد شد
شاد و تندرست باشید
مهاجرت علمای شیعه از جبل عامل به ایران در عصر صفوی

مهاجرت علمای شیعه از جبل عامل به ایران در عصر صفوی

نویسنده: مهدی فرهانی منفرد
ناشر: امیر کبیر
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 216
اندازه کتاب: رقعی - سال انتشار: 1388 - دوره چاپ: 2

 

مروری بر کتاب

 روی کار آمدن شاه اسماعیل صفوی و تشکیل امپراتوری صفویه در سال ۹۰۷ هجری قمری، یکی از نقاط عطف تاریخ ایران می‌باشد؛ چراکه برای نخستین بار پس از ورود اسلام به ایران و بعد از قریب به نهصد سال، یکپارچگی سیاسی و وحدت سرزمینی ایران احیا شد. اما این تنها سبب اهمیت سلسله صفویه نیست. تاسیس پادشاهی مذکورهمزمان است با تحولاتی تازه در اروپا که بعدها به رنسانس مشهور شد و تکاپوهای گستره دولت‌های اروپایی برای حضور موثر در عرصه اقتصاد و سیاست بین‌المللی را به دنبال داشت. به علاوه ایران عصر صفوی و دولت‌های غربی، دشمنی مشترک و نیرومند به نام امپراتوری عثمانی داشتند که این مساله به نوبه خود نزدیکی بیشتر آنها را فراهم می‌آورد.

با این حال آنچه از جنبه تحولات داخلی بسیار حائز اهمیت است، رسمی شدن مذهب تشیع در ایران در این دوره و تحولات دامنه دار به دنبال این امر است.تلاش‌های صفویان برای رسمی شدن مذهب شیعه، در این تغییر نقش داشت، ولی تثبیت وضع تازه ایجاد شده نیاز به سازوکارهایی بیشتر داشت.معدود روحانیون شیعه ساکن در ایران، نمی‌توانستند متحد خوبی برای «مرشد کامل» و پیروان او به شمار آیند؛ چراکه فقط بر درگیری و کشمکش دو عنصر ترک و تاجیک (یا به تعبیر دیگر اهل شمشیر و اهل قلم) می‌افزودند بنابراین سیاست جذب روحانیون شیعه از خارج ایران، از سوی پادشاهان صفوی در پیش گرفته شد.

خاستگاه علمای مهاجر در وهله اول منطقه جبل عامل در جنوب لبنان و در مرحله بعد عراق و بحرین بود هرچند دومی سهم چندان زیادی در این مساله نداشت. این سیاست ازعصر پادشاهی طهماسب شروع شد چراکه در زمان اسماعیل اول، منزلتی شبه خدایی که پیروانش برای او قائل بودند، نوعی اطاعت عام از وی را ایجاد کرده بود و نیاز به ایجاد پایه‌ای جدید برای مشروعیت قدرت صفویه احساس نمی‌شد.

هدف این کتاب، بررسی علل مهاجرت علمای جبل عامل به ایران، کاوش در چگونگی عملکرد مهاجران در ایران به ویژه در پیوند با حکومت صفوی و ارزیابی نتایج و پیامدهای این مهاجرت است. نگارنده در فصول پنجگانه اين پژوهش مى‌كوشد با اشاره به چگونگى دستيابى صفويان به قدرت و پايه‌هاى اصلى قدرت آنان، بررسى شرايط مبدأ مهاجرت و پديد آمدن و استمرار تشيّع در جبل عامل و آن نهضت علمى كه منجر به تبديل اين سرزمين به يكى از مراكز تشيّع در جهان اسلام شد، و نقش و نفوذ مهاجران را در دولت صفوى ارزيابى كند و سازگارى‌ها و ناسازگارى‌هاى مهاجران را با صفويان مورد بحث قرار دهد.

فصل نخست، با بررسى پيشينه ذهنى و عينى نهضت صفوى، به نقش تصوّف و تشيّع، به‌ويژه تشيّع تندرو آسياى صغير در پيدايش اين نهضت توجه مى‌كند. اين فصل با اشاره به حركت صفويان به‌عنوان نهضتى كه گروه‌هاى مختلف را زير پرچم خود گرد آورده بود و از باورهاى پاك و پاكبازانه صوفيان و انديشه‌هاى تندروانه يا غالبانه برخى عناصر شيعه آسياى صغير مايه مى‌گرفت، مى‌كوشد زمينه‌هاى موجود در ايران- به‌عنوان مقصد مهاجرت- و جريان‌هاى فكرى آن را به‌گونه‌اى ترسيم كند كه بعدها بتوان تأثير نفوذ مهاجرت عامليان را بر اين زمينه‌ها و جريانهاى فكرى بررسى كرد.

براى شناخت زمينه ظهور علماى شيعه و انديشه‌هاى آنان و همچنين درك انگيزه‌هاى مهاجرت آنان از جبل عامل، بايد تاريخ اين سرزمين و فراز و نشيبهاى آن را بررسى كرد كه در فصل دوم صورت پذيرفته است. نكته اساسى اين فصل، گذشته از مسائل مربوط به رشد و گسترش و دوام تشيّع در جبل عامل، ترسيم چهره نهضت علمى شيعه و شناساندن پيشواى اصلى اين نهضت، شهيد اوّل است. آن مكتب فقهى كه شهيد اول باتوجه به شرايط سياسى، فرهنگى و اقتصادى سرزمين خود بنياد نهاد، به جنبه‌هاى سياسى و حكومتى توجه داشت و به فقيهان شيعه در امور سياسى اختيارات ويژه‌اى مى‌داد.

فقيهانى كه بعدها به ايران آمدند از همين سنت علمى پيروى مى‌كردند و با گسترش و تبيين آن از سويى كوشيدند در حكومت صفوى، به‌عنوان حكومتى شيعه، نفوذ و قدرتى به دست آورند و از سوى ديگر، براى تبيين مشروعيت اين حكومت تلاش كردند. اين مكتب فقهى، پيش از عصر صفوى نيز، يك بار مورد توجه حكومت سربداران قرار گرفته بود و خواجه على مؤيد سربدارى كوشيده بود، با آوردن شهيد اوّل به ايران، تشيّع فقاهتى را در برابر جناح صوفيان در نهضت سربدارى، تقويت و ترويج كند. در حقيقت، صفويان با پيگيرى آن شيوه، كارى را كه على مؤيد در انجام آن ناكام مانده بود، انجام دادند. در پايان فصل دوم انگيزه‌ها و چگونگى پيوند على مؤيد سربدارى با شهيد اوّل بررسى شده است

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

مهاجرت علمای شیعه از جبل عامل به ایران در عصر صفوی

  • 200,000ریال
  • 170,000ریال

برچسب ها: مهدی فرهانی منفرد, روحانیون شیعه, صفویه, صفویان, تاریخ اسلام, تاریخ شیعه, تاریخ سیاسی ایران, تاریخ اجتماعی ایران, کتاب مهاجرت علمای شیعه از جبل عامل به ایران در عصر صفوی