کتاب مسائل عصر ایلخانیان فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای ایران انتشارات آگاه

مسائل عصر ایلخانیان

نویسنده: منوچهر مرتضوی
ناشر: آگاه
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 684
اندازه کتاب: وزیری گالینگور - سال انتشار: 1370 - دوره چاپ: 2

کمیاب - کیفیت : در حد نو

 

مروری بر کتاب

کتاب «مسائل عصر ایلخانان»، مجموعه ای از مسائل و مباحث مهم راجع به آن عصر است که آگاهی از آنها برای پژوهندگان تاریخ عموما، و مدرسان و محققان تاریخ عصر مغول خصوصا، ضرورت دارد. اگر چه بسیاری از مباحث کتاب از وقایع تاریخی مایه گرفته ولی توجه عمده نویسنده به مسائل زیر معطوف بوده است:

«تحلیل و ترکیب وقایع پراکنده»، «کوشش برای رفع ابهامات و روشن ساختن نکات و زوایای تاریک»، «مطرح ساختن مسائل مهم و علل و نتایج عمده وقایع تاریخی»، «عنایت محتاطانه به منشاء و مبنای بعضی وقایع از نظر روان شناسی فردی و اجتماعی»، «گرایش محتاطانه تر به دیدگاه فلسفی در بررسی حوادث»، «اجتناب مطلق، در حدود امکان و بدون تعصب، از آراء و احکام سنتی در تاریخ نویسی فارسی و عربی که تقریبا بدون حق استیناف، به اذهان محققان تاریخ تحمیل شده است» و بالاخره «بازنگری بدون تعصب بر اساس تحلیل دقیق و به کمک اسناد و مدارک در تعیین جهات مثبت و منفی و ارزش های وقایع و حوادث».

تحقیق حاضر، پژوهشی مستند و گسترده درباره‌ی مهم‌ترین وجوه تاریخ ایران در عصر مغولان است. کتاب از پنج بخش تشکیل شده است:

در بخش نخست هجوم مغول به ایران و رویدادهای مهم تاریخی و سیاسی عهد ایلخانان با استناد به منابع اصلی تجزیه و تحلیل شده است. براندازی اسماعیلیه، سقوط بغداد و خلافت عباسی، جنگ با ممالیک، علل شکست خوارزمشاهیان، عوامل پیروزی مغولان، پراکندگی سیاسی و قدرت‌های متعدد و رقیب در سرزمین‌های اسلامی به هنگام حمله‌ی مغول از جمله مباحث اصلی این بخش است. بخش دوم به بررسی وضعیت دین و مذهب در عصر ایلخانان اختصاص دارد.

نویسنده ضمن تاکید بر عدم تعصب دینی سلاطین مغول به گرایش‌های ایلخانان به آیین‌های مختلف بودایی، مسیحی، یهودی و اسلام اشاره کرده و موضوع اسلام آوردن برخی ایلخانان، به ویژه گرایش آن‌ها به تشیع و به طور کلی وضعیت تشیع در این دوره را به تفصیل بررسی می‌کند. بخش سوم درباره‌ی تصوف در عصر ایلخانان است. در این بخش گسترش و اعتبار و اهمیت اجتماعی تصوف و علل و نتایج آن به بحث گذاشته شده و با استناد به منابع دست اول و ارائه‌ی شواهد و مصداق‌ها، از یک کارکرد سیاسی و اجتماعی و فرهنگی تصوف، هم‌چنین نقش و کارکرد خانقاه‌ها، نفوذ مشایخ، سماع صوفیان، توجه وزرای ایلخانان به تصوف سخن رفته است. موضوع بخش چهارم، تاریخ‌نویسی و منابع تاریخی عصر مغول با تاکید و بررسی همه‌جانبه‌ی "جامع التواریخ رشیدی" است.

در آخرین بخش، بحث مبسوطی درباره‌ی جریان حماسه‌سرایی در دوره‌ی مغول و تیموری به تقلید از شاهنامه مطرح شده و پس ازمعرفی تعدادی از منظومه‌های تاریخی این دوره مانند "چنگیزنامه" یا "شهنشاه‌نامه"‌ی احمد تبریزی، "غازان‌نامه‌"ی نورالدین بن شمس الدین محمد، "ظفرنامه‌"ی حمدالله مستوفی، "تمرنامه" یا "ظفرنامه"‌ی هاتفی، تاریخ منظوم تیمور از شرف‌الدین علی یزدی، "شاهرخ‌نامه‌ی منظوم"، "شاهجهان‌نامه‌ی کلیم"، "تاریخ منظوم" شمس‌الدین کاشانی به تفصیل معرفی و بررسی می‌شود.

مهم‌ترین ویژگی تحقیق حاضر، استفاده‌ی مولف از منابع دست اول از جمله چند نسخه‌ی خطی، نگرش تحلیلی و انتقادی، فاصله گرفتن از وقایع‌نگاری صرف و روی آوردن به تحلیل رویدادها و اشاره به مسائل اصلی و کلیدی دوره‌ی مغول، نگرش بی‌طرفانه و پرهیز از تعصب است به گونه‌ای که معتقد است مغولان اگرچه با کشتار و ویرانی وارد شدند. اما خیلی زود خوی بیابان‌گردی آن‌ها تغییر کرد و در نتیجه دوره‌ی مغول از بسیاری جهات عصر ترقی علم و تاسیس حوزه‌های علمیه و رونق اقتصادی و تجاری و تالیف آثار بزرگ تاریخی و ادبی، حذف تعصبات مذهبی و آزادی مذاهب و احیای تشیع بود. 

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

مسائل عصر ایلخانیان

  • ناشر: آگاه
  • کد کتاب: 80352 - 25/3
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • 0ریال

برچسب ها: منوچهر مرتضوی, ایران و مغول, تاریخ ایلخانیان, تاریخ شاهان ایران, تاریخ سیاسی ایران, ایلخانیان, اسماعیلیه, مغول, کتاب مسائل عصر ایلخانیان