کتاب مجموعه قطب الدین شیرازی فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای ایران انتشارات کتابخانه بزرگ آیت‌ الله العظمی مرعشی نجفی

مجموعه قطب الدین شیرازی

نویسنده: زابینه اشمیتکه,رضا پورجوادی
ناشر: کتابخانه بزرگ حضرت آیت‌ الله العظمی مرعشی نجفی
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 360
اندازه کتاب: وزیری - سال انتشار: 1391 - دوره چاپ: 1

 

مروری بر کتاب

چاپ عكسی نسخه 12867 كتابخانة آیت‌الله مرعشی، مورّخ 685 ق

قطب‌الدین شیرازى از دانشمندان جامع و بزرگ و در معقول یگانه زمان خود بود. او در طب و ریاضیات و نجوم و حكمت و موسیقى دست داشت و در نظم و نثر پارسى و عربى داراى مهارت كامل بود. عده‌اى از رجال علم و دانش در محضر او شاگردى كرده‌اند. از جمله شاگردان وى: قطب‌الدین رازى، كمال‌الدین فارسى و نظام‌الدین اعرج بودند.

یكی از نفائس نسخه‌های كتابخانة آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی، دستنویسی به خطّ دانشمند نامی سده هفتم و هشتم هجری قطب‌الدّین محمود بن مسعود شیرازی (634 – 710 ق) است. این مجموعه هم از این دیدگاه كه به خط یكی از بزرگ‌ترین دانشمندان ایرانی است و هم از دیدگاه مندرجاتی كه در آن دیده می‌شود دارای اهميّت بسیار است و همین امر موجب شده كه تاكنون چند پژوهش بر پایة آن به انجام رسد.

از جمله استاد زنده‌یاد ایرج افشار یكی از آثار مندرج در این مجموعه را تصحیح كرده و همراه با چاپ عكسی همان بخش از نسخه، توسّط انتشارات كتابخانة آیت‌الله العظمی مرعشی به چاپ رسانیده‌اند (با مشخّصات: اخبار مغولان در انبانة قطب، به كوشش ایرج افشار، قم، كتابخانة بزرگ حضرت آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی، 1389 خ). بخش یاد شده درواقع متنی تاریخی دربارة وقایع اصلی دورة پادشاهی تنی چند از ایلخانان معاصر قطب‌الدّین شیرازی است كه برخی  مانند فهرست‌نویس كتابخانة مرعشی  تألیف آن را از قطب‌الدّین شیرازی دانسته و یا دست ‌كم او را محرّر این اثر دانسته‌اند.

نزدیكی وقایع این متن با تاریخ كتابت آن توسّط قطب‌الدّین نیز تا حدودی این نكته را تأیید می‌كند. گفتنی آنكه چاپِ یاد شده در نشریة گزارش میراث (پیاپی 38 [فروردین و اردیبهشت 1389]، صص 57 – 58) معرفی شده است.از دیگر پژوهش‌ هایی كه بر پایه این نسخه به انجام رسیده مقالة آقای جواد بشری با عنوان «اشعار فارسی در جنگ خطّ قطب‌الدّین شیرازی، نسخه‌ای بازمانده از كتابخانه ربع رشیدی» [مندرج در: نسخه‌پژوهی، دفتر دوم، صص 525 – 534] است كه به بررسی نسخة مورد گفتگو از دو دیدگاه یاد شده در عنوان مقاله -یعنی شعرهای فارسی نسخه و تعلّق نسخه به كتابخانة ربع رشیدی- اختصاص یافته است.

كاری كه به تازگی دربارة این نسخه به انجام رسیده، چاپ عكسی تمامی نسخه از سوی كتابخانه آیت‌الله العظمی مرعشی است كه به تازگی راهی بازار نشر شده است. كاری كه موجب می‌شود تا تمامی این مجموعة ارزشمند در دسترس پژوهشگران نهاده شود.
در آغاز این چاپ، مقدّمه‌ای به زبان فارسی از آقای دكتر مرعشی درج شده كه عمدتاً به زندگی و آثار قطب‌الدّین شیرازی اختصاص یافته و بخش پایانی آن شامل معرّفی آثار مندرج در مجموعه است.

در بخش پایانيِ چاپ عكسی نیز مقدّمه‌ای به زبان انگلیسی دربارة قطب‌الدّین و بویژه مجموعة خط قطب‌الدّین، به قلم خانم اشمیتكه و آقای پورجوادی درج شده است. نكته‌ای فنّی كه به عنوان نقصی در چاپ كنونی دیده می‌شود آنكه ارجاعات مقالة انگلیسی همه جا به شمارة برگه‌های نسخه است امّا در چاپ عكسی نسخه هیچ شمارة برگه‌ای دیده نمی‌شود. از سویی صفحه‌شمارِ متن چاپی نیز بصورت پیوسته ثبت شده و لذا صفحة آغازینِ نسخه كه قاعدتاً می‌بایست شماره 1 می‌خورد با شمارة 27 آغاز شده است.

نكته دیگر آنكه گویا متنِ نسخه از روی میكروفیلمِ آن به چاپ رسیده است. ای كاش همانند اخبار مغولان در انبانة قطب تصویر رنگی این نسخه به چاپ رسانیده می‌شد؛ چرا كه چنین مجموعه‌ای، بی‌گمان ارزش چاپی نفیس را دارا هست. با اینحال با توجّه به اینكه این نسخه دارای آرایه‌ های تزئینی نیست و عمدتاً نوشته‌های آن است كه می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد لذا این ایراد را نمی‌توان ایرادی اساسی بر چاپ نسخه به شمار آورد.

باید از كتابخانة بزرگ حضرت آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی سپاسگزار بود كه هم به خرید و گردآوری اینگونه نسخه‌ها پرداخته و هم زمینه را برای چاپ‌های گوناگون آن‌ها از جمله چاپ عكسی فراهم می‌آورد.گفتنی اینكه نسخة مورد گفتگوی ما به مناسبت «همایش بررسی آثار و احوال حكیم قطب‌الدّین شیرازی، آذرماه 1391 - شیراز» منتشر شده است.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

مجموعه قطب الدین شیرازی

  • 450,000ریال

برچسب ها: زابینه اشمیتکه, رضا پورجوادی, سیدمحمود مرعشی نجفی, دانشمندان ایران, تاریخ موسیقی, کتاب مجموعه قطب الدین شیرازی