مبانی شر از دیدگاه حکمت متعالیه

مبانی شر از دیدگاه حکمت متعالیه

نویسنده: محمدجواد طالبی
ناشر: دانشگاه قم
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 296
اندازه کتاب: وزیری - سال انتشار: 1389 - دوره چاپ: 1

 

مروری بر کتاب 

بررسی دیدگاه حکمت متعالیه به مساله شر می‌باشد، که به‌همراه مبانی هیوم و جی.ال مکی، از فلاسفه جهان غرب، تدوین یافته است. مهم‌ترین نظریه در فلسفه اسلامی نسبت به موضوع این است که شرور، ماهیتی عدمی داشته و فاقد هرگونه هستی مستقل، مجعول و مقتضی بالذات هستند و به‌دلیل کامل‌بودن هستی در تمام مراتبش، لازمه آن این است که شرور در جایگاه نظام هستی، جایی نداشته باشند.

با این نگرش، تحلیل فیلسوفان غربی مذکور غیرموجه می‌نماید. نگارنده معتقد است که فلسفه اسلامی موفقیت بیش‌تری در حل مساله شرور داشته است. یکی از تفاوت‌های دو دیدگاه مذبور این است که حکمت متعالیه بر آن است که بسیاری از ناملایمات را، نتیجه رفتار و اعمال انسان نشان دهد و به تعبیر دیگر، انسان در انتخاب شر و خیر آزاد و مختار است؛ اما نگاه اومانیستی فلاسفه غربی، جهان را پر از شر و از مخلوقات الهی می‌داند.

از سوي ديگر ، به لحاظ آن­كه خداوند، واجب الوجود از تمام جهات ، از جمله در كمالات و افعال است، لازمه اين ويژگي آن است كه هستي در تمام مراتبش ، مانند مرتبه جسماني و مادي نيز كامل­ترين و احسن باشد؛ براين اساس، شرور نمي­ توانند در نظام احسن، جايگاهي داشته باشند. با اين نگرش، تحليل برخي فيلسوفان، هم چون هيوم و مكي، از شر غير موجه جلوه مي ­نمايد، چرا­كه وجوه و حيثيات را از يك ديگر تفكيك نكرده و ابعاد مختلفِ پديده ­اي را كه شر جلوه مي­كند، در ويژگي شر بودن آن منحصر نموده ­اند، در حالي كه يكي از اركان تحليل فلسفي، بازشناسي و در نياميختن حيثيات با يك ديگر است.

يكي از ويژگي­هاي اين كتاب، برجسته نمودن مباني حكمت متعاليه در حل شبهه شر، به همراه بيان مباني هيوم و جي. ال،مكي، از فلاسفه جهان غرب، مي­ باشد. هم چنين در پي­آنيم به انتقاد كساني كه گفته­اند: « بحث شرور در فلسفه و كلام اسلامي آمده است،اما اگر كلمات بزرگان ما در اين زمينه استقصا شود، مطالب كمي به بدست مي­آيد»، پاسخ دهيم، زيرا اگر مطالب فيلسوفان اسلامي، بويژه حكمت متعاليه به صورت دقيق بررسي شوند، نه تنها بحث درباره شر، از نظر كمي وكيفي­كم نيستند، بلكه دريايي­ازمعارف را پيش روي انديشمندان و فيلسوفان جهان قرار مي­دهند. علاوه بر اين، مي­خواهيم در اين كتاب به سؤال­هاي مطرح ، درباره مسئله شر، پاسخ دهيم، زيرا همه افراد جامعه به نوعي، با اين موضوع سروكار دارند؛ شرور و بدي­ها، از قبيل: مرگ و ميرها، بيماري­ها، مصيبت­ها، آفت­ها، فقر و ناتواني­ها، دردها و رنج­ها، زشتي­ها و تشويهات خلقت، نابرابري­ها، جنگ­ها و در نهايت، وجود شيطان و نفس اماره، اموري هستند كه همه انسان­ها در طول زندگي خود با آن سروكار دارند .

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

مبانی شر از دیدگاه حکمت متعالیه

  • ناشر: دانشگاه قم
  • کد کتاب: 94500 - 2/5
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • 0ریال

برچسب ها: ملاصدرا, محمدجواد طالبی, حکمت اشراق, فلسفه اسلامی, کتاب مبانی شر از دیدگاه حکمت متعالیه