منو
سبد خرید

شعر شیعی و شعرای شیعه در عصر اول عباسی

شعر شیعی و شعرای شیعه در عصر اول عباسی
-24 %
شعر شیعی و شعرای شیعه در عصر اول عباسی
  • موجودی: موجود
  • مدل: 129845 - 115/7
  • وزن: 0.60kg
190,000 ریال
250,000 ریال

شعر شیعی و شعرای شیعه در عصر اول عباسی

نویسنده: محمد شیخ الرئیس‌کرمانی
ناشر: اطلاعات
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 282
اندازه کتاب: وزیری - سال انتشار: 1388 - دوره چاپ: 1

کیفیت : نو ؛ لبه عطف کتاب سائیدگی مختصری دارد

 

مروری بر کتاب 

شاعرانی که در دفاع از حریم تشیع و مدایح و مراثی اهل بیت (ع) شعر سروده‌اند، بر دو دسته‌اند: دستة اول شاعرانی هستند که به اصول و مبانی شیعه اعتقاد داشته و به عبارت دیگر شیعه بوده‌اند. دستة دوم شاعرانی هستند که شیعه نبوده و آنها مجذوب فضل، کمالات، معنویت و مظلومیت اهل بیت بوده‌اند. سید اسماعیل حمیری، منصور نمرای، عبدی کوفی، دعبل بن علی خزاعی و... نام برخی از شاعران شیعه و شیعه‌گرا در عصر اول عباسی است.

نگارنده در این کتاب به بیان مطالبی در زمینة شناخت اثر ادبی، ادب مذهبی و ویژگی‌های ادب شیعی؛ عصرهای تاریخی ادب عرب و دوره‌های عصر عباسی و ویژگی عصر اول عباسی؛ خدمات شاعران اهل بیت؛ شعر در لغت و اصطلاح ادبا و عروضیان و منطقیان؛ دیدگاه اسلام، قرآن، پیامبر و ائمه نسبت به شعر؛ آغاز ظهور شیعه؛ وضعیت شیعه در ادوار مختلف و... می‌پردازد.

بخش اوّل كتاب پيرامون ادب و معنى لغوى و اصطلاحى آن، شناخت اثر ادبى، ارتباط سياست با ادب و تبيين معنى سياست، ادب مذهبى و ويژگى‌هاى ادب شيعى و در پايان، نتيجه‌گيرى شده است. به منظور تمهيد شناخت شعر شيعى كه مقصد اصلى اين پژوهش است، نویسنده در فصل نخست بخش اول، ادب به معناى عام را مورد بررسى قرار داده و مفهوم ادب، علوم ادبى، اثر ادبى و ساير مسائل مربوط را در حد اقتضاى اين پژوهش تشريح كرده و چون شعر شيعى، شعر سياسى است، بنابراین در فصل دوم، سياست را در لغت و اصطلاح تعريف كرده و آنگاه به تبيين ادب سياسى، آميختگى ادب سياسى و مذهبى و ادب شيعى كه نوعى ادب سياسى است با ويژگى‌هاى خاص پرداخته است.

در بخش دوّم، عصرهاى تاريخى ادب عرب و دوره‌هاى عصر عبّاسى و ويژگى عصر اوّل عبّاسى و خدمات شاعران اهل‌بيت(ع) و مطالب پيوسته ديگر مورد بررسى قرار گرفته است.نویسنده در اين بخش، ابتدا تاريخ ادب را كه شعر، عضو برجسته آن است، تعريف كرده و فرق آن را با تاريخ‌هاى ديگر گفته است. سپس دوره‌هاى ادب عربى را توضيح داده تا موقعيّت عصر اوّل عبّاسى، كه مورد بحث است كاملاً مشخص گردد. همچنين براى اينكه بتوانيم درباره شعر اين دوره اظهارنظر روشنى داشته باشيم، وضعيت سياسى، علمى، اجتماعى و ادبى اين دوره را نيز بررسى نموده است.

در ادامه اين بخش توضيحى درباره شعر اين دوره ذكر شده كه در خدمت بى‌بندوبارى و پليدى قرار گرفته است. پايان، سخن به اخلاص و غيرت شعراى اهل‌بيت(ع) در دوره مورد بحث كشانده شده و به اين نكته اشاره شده است كه با اينكه در اين دوره، ائمه(ع) و شیعیان، تحت تعقيب و زير فشار خلفا بودند و از لحاظ سياسى، حمايت از اهل‌بيت(ع) بسيار خطرناك بود و به علاوه از لحاظ اجتماعى و اقتصادى و تمتع از مواهب حيات- چه حرام و چه حلالش- هيچ به صلاح اين شاعران نبود كه به نشر فضايل اهل‌بيت(ص) و ذمّ و تشنيع غاصبان و معاندان بپردازند، با اين همه، ايثار و مردانگى كم‌نظيرى از خود نشان داده و اين كار را با همه تبعات آن انجام داده‌اند.

بخش سوّم، به بحث درباره شعر و شاعرى اختصاص دارد؛ در اين بخش شعر در لغت و اصطلاح ادبا و عروضيان و منطقيان، مزاياى شعر، ديدگاه اسلام و قرآن و پيامبر(ص) و ائمه(ع) نسبت به شعر و مطالب فراوان ديگر در ارتباط با موضوع به بحث گذاشته شده و نتيجه‌گيرى به عمل آمده است . نویسنده در اين بخش، معنى كلمه شعر را، در لغت و در اصطلاح ادبا و علماى عروض و علماى منطق بيان كرده و فرق شعر و خطابه و جدل را به اختصار بازگو نموده و قدرت و تأثير و مزاياى شعر را بر نثر برشمرده است. سپس شعر را از ديدگاه قرآن و پيامبر(ص) و ائمه(ع)مورد بررسى قرار داده و در هر مورد از قسمت‌هاى اين بخش، مطالب مفيد و برداشت‌هاى فكرى خوبى عرضه داشته كه ملاحظه و مطالعه مطالب آن، براى پى بردن به جزئيّات امر، شايسته به نظر مى‌رسد.

در بخش چهارم، به بحث جامعى در اطراف عنوان شيعه پرداخته شده و درباره كلمه شيعه، آغاز ظهور شيعه، پاره‌اى از ادلّه شیعیان در امر امامت، انحراف مسير خلافت پس از رحلت پيامبر(ص)، وضعيت شيعه در ادوار مختلف، انشعابات شيعه و وضعيت شاعران شيعه در اين دوره، بحث و بررسى گرديده و نتيجه‌گيرى شده است.به باور نویسنده، شعر شعراى شيعه داراى پيام و تعهد است، در صورتى كه شعر شعراى غيرشيعى، قالبى است و از هرگونه پيام ارزشمندى خالى است و بسا كه پيام‌هاى گمراه‌كننده نيز دارد. به نظر وى، اندكى مضامين حكمى در اشعار شعراى غيرشيعى مى‌توان ارائه كرد، ولى در مجموع شعر غيرشيعى عرب- بويژه در دوره مورد پژوهش- بجز وصف سلاطين و امراى جور و وصف شراب و مجالس لهو و لعب و ترويج فساد و بى‌بندوبارى بار ديگرى را به دوش ندارد.

بخش پنجم، به شرح زندگى، تشيّع و شعر شعراى بزرگ شيعه در عصر اوّل عبّاسى و نمونه‌هايى از شعر آنان اختصاص دارد. شاعران شيعه مورد نظر در اين بخش عبارتند از: سيّد اسماعيل حميرى، منصور نمرى، ديك الجّن حمصى، دعبل خزاعى، ابن الرّومى، عبدى كوفى و ابوتمّام طائى؛ نامبردگان از شاعران شيعى مخلص مى‌باشند و بخصوص دعبل خزاعى و سيّد حميرى كه از اسوه‌هاى ارزشمند در استقامت و عشق به اهل‌بيت(ع) رسول خدا به شمار مى‌روند. نویسنده تحقيق دامنه‌دارى درباره زندگى، شعر و تشيّع شاعران فوق‌الذكر انجام داده و نمونه‌هاى متعددى از اشعار ايشان را كه در بيان مواضع شيعه و يا مدح و رثاى اهل‌بيت(ع) و يا از ظرافت و حلاوت ويژه‌اى برخوردار بوده آورده است.

وى فصلى را هم به «ابوالعتاهيه» اختصاص داده است؛ زيرا او زعيم شعر زهدى عرب است و اشعار او در زهد و انقطاع از حطام دنيوى بسيار عبرت‌آموز است، برخى نويسندگان تاريخ ادب نيز او را شيعه دانسته‌اند، ولى نویسنده به تشيع او اطمينان ندارد. همچنين فصلى به محمّد بن ادريس شافعى اختصاص يافته است؛ او يكى از ائمه چهارگانه اهل سنت است و بنابراین شيعه امامى نيست، ولى اشعار گرم و پرشورى كه در حبّ و مدح على(ع) و اهل‌بيت(ع) سروده، گرايش حق‌طلبانه و دور از تعصّب او را نشان مى‌دهد و براى شیعیان نيز خوشايند است كه امام اهل سنت را شيفته و مديحه‌گوى امام خود بدانند؛ به اين دليل ترجمه و نمونه‌هايى از شعر شافعى هم آورده شده است

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

کتاب مورد نظر در حال حاضر موجود نیست . اطلاعات خود را وارد فرم زیر نمایید تا زمانی که کتاب موجود شد به شما اطلاع داده شود

نام
ایمیل
موبایل
توضیحات