کتاب سیمای سازندگی ؛ زیر ساخت تمدن اسلامی ‎1400 ؛ سه جلدی فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای ایران انتشارات کلیدر

سیمای سازندگی

نویسنده: گروه نویسندگان
ناشر: کلید
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 1100
اندازه کتاب: رحلی گالینگور روکشدار ؛ همراه با قاب - سال انتشار: 1377 ~ 1376 - دوره چاپ: 1 

 

مروری بر کتاب 

مصور - رنگی

 زیر ساخت تمدن اسلامی 1400

روایتی از هشت‌ سال سازندگی در دوران ریاست جمهوری‌ آیت‌الله‌ هاشمی رفسنجانی

جمهوری اسلامی ایران در سال 1368، شاهد تحولاتی بنیادی در عرصه های مختلف بود. ساختار جدید رهبری و رده های اجرایی کشور به دنبال درگذشت امام خمینی(ره)، تغییر یافت. حضرت آیت الله خامنه ای که تا این زمان، مقام ریاست جمهوری را بر عهده داشت، با انتخاب مجلس خبرگان و تأیید ملت در 14 خرداد، رهبری جمهوری اسلامی را پذیرفت و سپس در تابستان همان سال، آیت الله هاشمی رفسنجانی که تا این زمان ریاست مجلس شورای اسلامی را بر عهده داشت، با آراء ملت به ریاست جمهوری اسلامی ایران نائل گشت.

شرایط جدید جهانی، منطقه ای و داخلی خصوصاً پایان جنگ تحمیلی 8 ساله و لزوم گسترش روابط سیاسی با جهان، اقدامات و برنامه های نوینی را طلب می کرد. دولت جدید، اقدامات وسیعی را در طی 8 سال ـ تا سال 1376 ـ در ابعاد مختلف سیاست داخلی و خارجی، اقتصادی، نظامی و امنیتی به انجام رسانید که به دوران سازندگی معروف شده است. مهمترین گرایش دولت در این مقطع، بازسازی زیربناهای اقتصادی و صنعتی کشور، تجدید یا توسعه روابط سیاست خارجی و اصلاح ساختار مدیریتی کشور بر مبنای اصول علمی و فنی بود.

نکته مهم اینکه واقع بینی و عمل گرایی حکومت جمهوری اسلامی در مقطع مورد نظر را نباید با فرصت طلبی و نادیده گرفتن اصول انقلاب اسلامی یا قواعد بین المللی اشتباه گرفت، بلکه گسترش روابط با تمامی کشورها، به حداقل رساندن محدودیت ها علیه ایران و خروج از انزوای سیاسی، تفکیک بخش خصوصی و دولتی خصوصاً پس از بازنگری قانون اساسی و در نتیجه کاهش نقش دولت در تصدی اقتصادی، به دلیل ناکارآیی و مشکلات ساختاری اقتصاد دولتی بود.

لذا افزایش نقش بخش خصوصی از طریق خصوصی کردن صنایع ملی شده، راه اندازی بازار بورس، واگذاری بسیاری از اجزاء بخش دولتی به بخش خصوصی، تشویق و ضمانت سرمایه گذاری خارجی توسط دولت و... در اولویت قرار گرفت.

کمی ملایمت ناشی از گذر از جو سال های اول انقلاب اسلامی و خروج از وضعیت جنگی کشور، امکان هم زمان دگرگونی های سیاسی و جهت گسترش مردم سالاری و دگرگونی های اقتصادی در جهت های فوق را فراهم نمود، خصوصاً که انقلاب اسلامی مالکیت خصوصی را (به خلاف رژیم های انقلابی سوسیالیستی) محترم می شمرد. به دلیل وابستگی صنعت در پیش از انقلاب به فناوری غربی، بازسازی آن خصوصاً پس از تخریب در اثر جنگ، نیاز به گسترش روابط با غرب داشت. ایران افزایش قدرت و استقلال اقتصادی می دانست. بدین دلیل الزام ملاحظات اقتصادی، برخی اولویت های سیاسی را تحت تأثیر قرار می داد.

دولت ایران در این مقطع به دنبال بازیابی جایگاه خود در اقتصاد و تقسیم کار جهانی، خروج از وضعیت اقتصاد تک محصولی متکی به صدور نفت ـ که به بی ثباتی های اقتصادی می انجامد ـ و وارد کننده کالاهای صنعتی ساخته شده یا نیم ساخته بود. ایران در ایرن مسیر، شرایط اصلی توسعه نظیر درآمد نفت، منابع سرشار، موقعیت ژئوپلتیک مناسب و نیروی کار فراوان و ارزان را در اختیار داشت و برای توسعه، نیاز به برنامه ریزی دقیق و دراز مدت داشت تا عدم توازن ساختاری در اقتصاد را رفع نماید.اعتقاد دولت آقای هاشمی این بود که اصلاحات اقتصادی، خود به خود اصلاحات سیاسی و مقبولیت بیشتر حکومت جمهوری اسلامی را به همراه خواهد داشت. تمرکز امور در دست دولت، ضرورت زمان جنگ بود که اینک ضرورتش کاهش یافته بود.

مبنای سیاست اقتصادی دولت که بر اساس طرح توسعه اقتصادی 5 ساله ارائه گردید، ترغیب سرمایه گذاری خصوصی، افزایش نرخ رشد سالیانه و اشتغال، کاهش نقش دولت در نظارت و اجرای بخش اقتصاد (به دلیلناکارآیی و سوددهی کم و وارد آوردن فشار بر ذخایر مالی دولت) بود.

1ـ سیاست داخلی
1ـ1ـ تشکیل دولت جدید

در پی تحولات 1368، درگذشت امام خمینی(ره) و انتخاب حضرت آیت الله خامنه ای به رهبری، دوره جدیدی از تحولات در کابینه شکل گرفت. در این دوره با حذف مقام نخست وزیری از قانون اساسی، یکی از چالش های جدی و تشکیل کابینه که معمولاً میان نخست وزیر و رئیس جمهور درمی گرفت مرتفع شد. آیت الله هاشمی رفسنجانی سیاست جدیدی در انتخاب اعضای کابینه برگزید. یعنی بر خلاف دوره حاکمیت دولت موقت که طیفی از تکنوکرات های ملی گرا و پیر را در برمی گرفت و نیز به خلاف کابینه های شورای انقلاب و مهندس موسوی که شامل جوانان متعهد و انقلابی از هر دو جناح کشور بود، در کابینه جدید، طیف جدیدی از مدیران جوان و تکنوکرات مورد توجه قرار گرفتند، که برخی از آن ها از بدنه دولت پیشین آمده بودند و مدافع برنامه های باز اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بودند. در بعد قوه مقننه نی زدر حالی که مجلس سوم با اکثریت جناح چپ، چندان مدافع این سیاست های باز اقتصادی و اجتماعی نبود، رئیس جمهور جدید که شخصی میانه رو و محتاط بود، خود را از پیوستن کامل به یک جناح دور نگاه داشت، و از هر دو جناح وزرایی در کابینه خود داشت و این موازنه در سراسر دوره هشت ساله سازندگی، به چشم می خورد.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

سیمای سازندگی ؛ زیر ساخت تمدن اسلامی ‎1400 ؛ سه جلدی

  • ناشر: کلیدر
  • کد کتاب: 92386 - 6/0
  • موجودی: در انبار
  • 1,200,000ریال

برچسب ها: آیت الله رفسنجانی, تاریخ اجتماعی ایران, جمهوری اسلامی, تاریخ معاصر ایران, رفسنجانی, کتاب سیمای زندگی