منو
سبد خرید

روزنامه اختر ؛ سال اول تا هفتم

روزنامه اختر ؛ سال اول تا هفتم
موجود نمی باشد
روزنامه اختر ؛ سال اول تا هفتم
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • مدل: 42724 - 107/1
  • وزن: 6.50kg
  • UPC: 99
0 ریال

روزنامه اختر ؛ سال اول تا هفتم 

نویسنده: محمدطاهر تبریزی
ناشر: کتابخانه ملی ایران
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 2380
اندازه کتاب: رحلی گالینگور - سال انتشار: 1380 ~ 1378 - دوره چاپ: 1 

کمیاب یا دست دوم - کیفیت : درحد نو

 

مروری بر کتاب

در سه مجلد صحافی شده

روزنامه اختر آغازگر انتشار مطبوعات برون‌مرزی ایران است که به مدت بیست‌و‌دو سال‌، بین سال‌های ۱۲۵۴ تا ۱۲۷۵ شمسی، ۱۲۹۲ تا ۱۳۱۳ قمری و ۱۸۷۵ تا ۱۸۹۶ میلادی منتشر شد. نخستین شماره روزنامه اختر در روز پنجشنبه ‌۱۶ ذیحجه سال ۱۲۹۲ه ق برابر با ۲۳ دی ۱۲۵۴ و۱۳ ژانویه ۱۸۷۶در استانبول‌(عثمانی سابق) انتشار یافت.
روزنامه اختر به تشویق میرزا نجف قلی‌خان تبریزی، یکی از مأموران دولت ایران در پایتخت عثمانی و با حمایت سفیر ایران در دولت عثمانی، میرزا محسن‌خان معین‌الملک و کمک مالی دولت ایران و پشتوانه مالی میرزا‌مهدی تبریزی، تاجر ایرانی مقیم پایتخت عثمانی، تأسیس شد. مؤسس و مدیریت روزنامه‌ با آقا محمد‌طاهر تبریزی قراچه‌داغی که در بیست‌و‌چهار سالگی براى تجارت از تبریز به استانبول مهاجرت و در آنجا اقامت گزیده بود و سردبیری آن با میرزا نجفعلی‌خان خویی مترجم و نایب سفارت ایران بود.

اختر در آغاز تأسیس‌، غیر از جمعه‌ها و یکشنبه‌ها، هر روز و پس‌ از مدتی‌ هفته‌ای‌ دوبار، شنبه‌ها و چهارشنبه‌ها و در سال‌های‌ آخر هفته‌ای‌ یک‌‌بار در ۸ صفحه‌ و با چاپ‌ سربی‌ انتشار می‌یافت‌‌. این روزنامه نخستین نشریه‌ ‌‌فارسی‌‌زبان بود که‌ با حروف‌ سربی به‌ چاپ‌ می‌رسید. این روزنامه در سرمقاله نخستین شماره‌، در هدف از انتشار خود می‌نویسد:

«روزنامه و گازت، روشنایی بخش آفاق مدنیت است و کحل الجواهر آفاق‌، ترقی ملک و ملت‌، فلک، دانش را ماهی است تابان و آسمان هنر را مهری است درخشان. راستی جویان را مجموعه لطایف آثار است‌. آگاهی خواهان را جریده‌ و خلاصه افکار. تقویم وقایع گذشته و حال است. با اینکه زبان پارسی، از بهترین و شیرین‌ترین زبان‌های قدیمه مؤسسه‌ و مستقله است و زبان انبوهی از ساکنان قطعه شرق و ملل عظیمه اسلامیان است و زبانی است که در نزد تمامی ملل متمدنه، مسلم به مطبوعی است و امروز هم جزء عمده زبان دولت علیه عثمانی است. در همچنان پایتخت سعادتمند، تاکنون روزنامه‌ای بدان‌لسان، ترتیب نشده بدین موجب جمعی از پارسی‌دانان که در اطراف جهانند از درک این چنین نعمت بزرگ نیز محروم مانده و فی‌الواقع مغبون شده‌اند. لهذا در عهده خود می‌شناسیم که در این گازت‌ بدون تجویز وقوع انحراف از این شاهراه راستین از حوادث و وقایع مناسبه و یومیه و از مسائل شرقیه و از تجارت، علم، ادب و از سیاسیات و هرگونه مواد نافعه سخن گوییم…»

اختر از نخستین روزنامه‌های ایرانی و فارسی‌زبان بود که در اواخر حکومت سلسله قاجار در خارج از ایران چاپ و منتشر می‏شد. در دوره ناصرالدین شاه بیش از ۵۰ روزنامه در داخل و خارج کشور منتشر شد که یکی از مهم‌ترین آنان روزنامه «اختر» بود.
اختر نشریه‌ای پیشرو و مترقی بود. نویسندگان اختر که نقش بسیار مهم و تأثیرگذاری در روشنگری، هدایت و بیداری ایرانیان داخل و خارج کشور داشتند‌، از روشنفکران‌، آزادیخواهان‌، رجال و بزرگان مشهور آن زمان‌، مانند میرزا آقاخان کرمانی(‌عبدالحسین سیرجانی)‌، شیخ احمد روحی، میرزا مهدی‌خان تبریزی‌(منشی اختر و ناشر حکمت در قاهره)، میرزا‌علی محمد‌خان کاشانی‌(‌ناشر ثریا و پرورش)‌، آقا محمد‌طاهر تبریزی‌، حاجی میرزا نجفعلی‌خان دانش خویی‌، سید‌جمال‌الدین اسدآبادی،‌ احمد روحی‌کرمانی‌، ‌میرزا‌حسین خبیر‌الملک‌،‌ میرزاحبیب اصفهانی‌،‌ میرزامهدی‌خان معروف به اختر‌، حاجی‌ رضاقلی خراسانی‌، میرزا‌مهدی تبریزی ملقب به زعیم‌الدوله‌، طالبوف تبریزی‌، فتح‌الله‌ خان‌ شیبانى‌، میرزا‌حبیب‌ دستان‌‌،‌ میرزا نجفعلی‌خان دانش تبریزی‌، میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله و… بودند که با طرح دیدگاه‌های انتقادی خود،‌ مسائل و مشکلات جامعه آن روز ایران را مورد بررسی قرار داده و با مقالات و اشعاری که در صفحات آن به چاپ می‏رساندند‌، بشدت سیاست‌های حکومت و تمام سازمان‌های سیاسی و اداری کشور را نقد می‌کردند. مطالب و مقالات اختر به ‏ندرت‏ با نام واقعی اشخاص به‌چاپ می‌رسید‌. در این میان حجم قابل‌توجهی از مطالب اختر نوشته خوانندگان آن بود‌.

اختر را می‌توان یکی از عوامل تشکیل و شکل‌گیری نخستین هسته‌های مبارزه با استبداد ناصری در بیرون از کشور، پیروزی جنبش ضد استعماری واگذاری انحصار تنباکو و توتون‌(قرار داد تالبوت) به یک شرکت انگلیسی از سوی ناصرالدین شاه، در سال ۱۲۶۹ ش/۱۸۹۰م و وقوع انقلاب مشروطه در ایران‌، دانست. روزنامه‏‌ای که در ایران، قلمرو عثمانی، قفقاز‌، عراق و ‌هندوستان از شهرت بسیاری برخوردار بود.
چنانچه ناصرالدین شاه که به حکام ولایات امر به ممانعت از توزیع روزنامه‌های خارجی‌ از جمله «اختر» در داخل کشور کرده و در نامه‌ای خطاب به صدراعظم خود امین‌السلطان می‌نویسد: «این روزنامه اختر باز فضولی‌های زیادی می‌کند. نسخه آن را دیدم می‌دهم بیاورند. آرتیکل‌های بدی نوشته شده است. ملاحظه بکنید. این روزنامه این دفعه باید جداً قدغن و سخت بشود که پستخانه قبول نکرده و نیاورند به ایران. حتی به چاپارهای انگلیس و روس و فرانسه هم قدغن بکنید که از این به بعد روزنامه اختر نیاورند به ایران. به امین‌الدوله دستخط نوشتم. شما هم تأکید کنید که از این تاریخ دیگر روزنامه نیاورده منتشر نکنند. به سفرا هم خودتان قدغن بکنید که چاپارهای آنها روزنامه اختر را قبول نکرده نیاورند.‌البته‌

فهرست

جلد اول : سال اول تا سوم
جلد دوم : سال چهارم و پنجم
جلد سوم : سال ششم و هفتم

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.