دین اندیشان متجدد ؛ روشنفکری دینی از شریعتی تا ملکیان

دین اندیشان متجدد ؛ روشنفکری دینی از شریعتی تا ملکیان

نویسنده: محمدمنصور هاشمی  
ناشر: کویر
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 368
اندازه کتاب: رقعی - سال انتشار: 1393 - دوره چاپ: 4

 

مروری بر کتاب

دین اندیشان متجدد روشنفکری دینی از شریعتی تا ملکیان همچنانکه از عنوانش بر می آید پژوهشی است درباره جریان روشنفکری دینی و چند چهره برجسته آن. در این پژوهش،در چهار فصل جداگانه که به تناسب آثار و آرا اندیشمند مورد بحث تنظیم یافته به ترتیب گزارش و بررسی و ارزیابی اندیشه های علی شریعتی،عبدالکریم سروش،محمد مجتهد شبستری و مصطفی ملکیان در مقام شخصیت های شاخص سیر تاریخی روشنفکری دینی آمده است و در خاتمه بر اساس بررسی های مذکور،تحلیلی درباره این جریان به دست داده شده است . کتاب همچنین ضمیمه ای درباره نسبت اندیشه های علی شریعتی و احمد فردید و سه پیوست در بررسی و نقد برخی آرا و افکار متفکران پیشگفته دارد.

کتاب ، همچنان که از عنوانش بر می‌آید پژوهشی است درباره جریان روشنفکری دینی و چند چهره برجسته آن. در این پژوهش، در چهار فصل جداگانه که به تناسب آثار و آراء اندیشمند مورد بحث تنظیم یافته، به ترتیب گزارش و بررسی و ارزیابی اندیشه‌های علی شریعتی، عبدالکریم سروش، محمد مجتهد شبستری و مصطفی ملکیان در مقام شخصیت‌های شاخص سیر تاریخی روشنفکری دینی آمده است و در خاتمه براساس بررسی‌های مذکور، تحلیلی درباره این جریان به دست داده شده است. کتاب همچنین ضمیمه‌ای درباره نسبت اندیشه‌های علی شریعتی و احمد فردید و سه پیوست در بررسی و نقد  برخی آراء و افکار متفکران پیشگفته دارد.

کتاب حاضر، پژوهشی است درباره‌ی جریان روشنفکری دینی و چند چهره‌ی برجسته‌ی آن که در چهار فصل به ترتیب گزارش و بررسی و ارزیابی اندیشه‌های "علی شریعتی"، "عبدالکریم سروش"، "محمد مجتهد شبستری" و "مصطفی ملکیان" در مقام شخصیت‌های شاخص سیر تاریخی روشنفکری دینی آمده است. و در خاتمه بر اساس بررسی‌های مذکور، تحلیلی درباره‌ی این جریان به دست داده شده است. کتاب هم‌چنین ضمیمه‌ای درباره‌ی نسبت اندیشه‌های دکتر علی شریعتی و احمد فروید و سه پیوست در بررسی و نقد برخی آرا و افکار متفکران مذکور دارد.

نگارنده خاطرنشان می‌سازد: "در روشنفکری دینی قطعا وجوه مثبتی داشته است از قبیل تحریک اندیشه‌ی مردم علاقمند و ایجاد شور و شوق فکری در سطح جامعه، ترویج بحث روشمند و استدلالی، تلاش برای ایجاد دنیایی آبادتر و عادلانه‌تر و آزادتر ونقد چهارچوب‌ها و ساختارهای صلب قدرت اجتماعی و سیاسی و بازکردن افق دینداری و سعی در عرضه‌ی دین در طرازی برتر و صورتی عمیق‌تر. هدف روشنفکران دینی ـ حتی دکتر علی شریعتی ـ ارایه‌ی صورتی خردمندانه و محکم‌تر و مستدل‌تر از دین بوده است و تلاش برای رفع تعارضات دین و دنیای جدید و دور ساختن دین از بحران‌های گونه‌گون.

وی معتقد است: روشنفکری دینی در طول زمان بیش‌تر مشغول گشودن گره‌هایی بوده است که خود پیش‌تر آن‌ها را زده است. مثلا دین برای دنیا پروژه‌ی روشنفکری دینی بوده است و دین برای آخرت ـ پروژه‌ی روشنفکری دینی در زمانی دیگر ـ گشودن گره‌ای است که با پروژه‌ی اول ایجاد شده است... روشنفکر دینی خود را میراث‌دار انبیا معرفی می‌کرد و روشنفکری دینی است که این دعاوی را رد می‌کند و به همین ترتیب.

با این تصور گمان می‌کنم جریان خاصی که به نام روشنفکری دینی می‌شناسیم به پایان راه خود رسیده است... اما پایان روشنفکری دینی پایان دین‌اندیشی نه فقط به معنای عام که به معنای دین‌اندیشی متجددانه هم نیست. تا دین هست و تجدد هست دین‌اندیشی متجددانه هم به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های دین‌اندیشی باقی خواهد ماند...

فصل نخست کتاب، که بیشترین حجم آن را نیز به خود اختصاص داده، درباره منظومه فکری علی شریعتی است. دیدگاه انتقادی نویسنده برای تحلیل آرا و افکار شریعتی، شایان توجه است. فصل دوم کتاب نیز به شرح و بررسی آرای دین‌شناسانه عبدالکریم سروش اختصاص دارد. هاشمی در این فصل منظومه فکری سروش را به 6 مرحله اساسی تقسیم‌بندی کرده و نقد می‌کند. هاشمی در فصل سوم و چهارم کتاب نیز به ترتیب به نقد و بررسی آرا و افکار محمد مجتهد شبستری و مصطفی ملکیان پرداخته است.

هاشمی در ضمیمه کتاب دیدگاه‌های شریعتی و احمد فردید را مورد هم‌سنجی قرار داده و در ادامه با دلایلی متقن، ضمن بیان وجوه تشابه و افتراق منظومه فکری این دو اندیشمند، به اثبات برتری تفکر فردید بر اندیشه‌های شریعتی می‌پردازد. وی در نهایت از کسانی که تفکر فردید را در مقایسه با تفکر شریعتی، فاقد انسجام و اصالت لازم می‌دانند، انتقاد می‌کند.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

دین اندیشان متجدد ؛ روشنفکری دینی از شریعتی تا ملکیان

  • ناشر: کویر
  • کد کتاب: 103790 - 29/1
  • موجودی: در انبار
  • 270,000ریال
  • 219,000ریال

برچسب ها: محمدمنصور هاشمی, روشنفکری دینی, جامعه شناسی دین, تاریخ اجتماعی ایران, فلسفه اسلامی, فقه شیعه, کتاب دین اندیشان متجدد ؛ روشنفکری دینی از شریعتی تا ملکیان