کتاب دکتر محمد مصدق و اقتصاد فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای ایران انتشارات آگاه

دکتر محمد مصدق و اقتصاد

نویسنده: حسن توانایان فرد
ناشر: آگاه
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 340
اندازه کتاب: رقعی - سال انتشار: 1360 - دوره چاپ : 1

کمیاب  - کیفیت : درحد نو

 

مروری بر کتاب

کتاب مصدق و اقتصاد، یکی از منابع خوب برای آشنایی با وضعیت اقتصادی دوران مصدق است. به گفته برخی دوران مصدق اولین تجربه اقتصاد بدون نفت در ایران بوده است. هر چند بیشتر سیاست هایی که مصدق در مقابله با اثرات تحریم پیاده کرد به علت عدم ملاحظه های دقیق و سنگ اندازی مخالفین داخلی و خارجی، به نتیجه نرسید اما می تواند درس های آموزنده زیادی برای تاریخ کنونی اقتصاد ما داشته باشد.

حسن توانایان فرد یکی از اقتصاد دان های توانای ایرانی بود که درمقدمه، هدف از نوشتن کتاب را احیای نام مصدق عنوان کرد، هر چند با خواندن کتاب متوجه می شویم او علاوه بر این خطر انحلال اقتصاد انقلاب اسلامی در نظام سرمایه داری را نیز هشدار می دهد. البته دیدگاه های آقای توانایان فر نوعی بخصوص است، به طوری که در نهضت ملی شدن صنعت نفت جریان مذهبی را کمتر مورد توجه قرار می دهد و به نوعی آن را نادیده می گیرد. او بیشتر این نهضت را متوجه مصدق می داند و از نظر او همه جریان های دیگر در برابر آن فرعی هستند.

به نظر می آید داشتن همین دیدگاه و عدم توجه به خواسته های حقیقی مردم و دغدغه های مذهبی از عوامل اصلی تنها ماندن مصدق و سقوط او بوده است. اظهارات او نشان می دهد او سعی در باور نکردن این واقعیت داشته است. این مساله در نوشته های آقای توانایان فرد نیز مشهود است. امام خمینی در اشاره به جریان کودتا علیه دولت مصدق، به همین ویژگی نگاه غیر اسلام محور مصدق می تازد و آن را عامل خطر برای اسلام می داند. تاریخ هم نشان داد، انقلاب مردمی ایران در حقیقت برخاسته از باور های عمیق دینی بوده است که بدون آن در تاریخ هیچ جریانی علیه استعمار و استکبار به پیروزی نرسید.

نگاه ضد سرمایه داری و حتی ضد سایر مکاتب از ویژگی های مثبت نگاه ایشان است به طوری که آقای توانایان فرد خود نگاه های بخصوصی در زمینه اقتصاد اسلامی داشته است. ایشان در نوشته های بسیاری به نظام امپریالیستی می تازد. و برای گفته های خود دلیل می آورد، ایشان در چندین جا حرکت غلط دولت مصدق را در بعد خارجی اعتماد به آمریکا و در بعد داخلی اجرا کردن سیاست ها شبه سرمایه داری اعلام می کند....

...اگر ورق به ورق تاریخ 200 سال گذشته مملکت را شخم بزنیم؛ کمتر کسی را پیدا می کنیم که محبوبیت و مقبولیت مصدق را در میان مردم داشته باشد و بعد از گذشت سال‌ها از مرگش، این محبوبیت روز به روز افزایش یابد. دور از ذهن نیست که دکتر محمد مصدق را پدر آزادی‌خواهی و استثمارستیزی در خاورمیانه بدانیم. امروز 28 مرداد، سالروز اشکی است که از چشم دموکراسی چکید. اشکی که آتش شد بر خرمن باروت بغض ملت ایران. آتشی که توانست 25 قرن پادشاهی -کم و بیش- استبدادی در ایران را پایان دهد.

بعد از ملی شدن نفت و اخراج مدیر بریتانیایی شرکت نفت آبادان، تحریم‌های نفتی علیه ایران آغاز می‌شود. هیچ کشوری حق خرید نفت از ایران را ندارد. یک کشتی ایتالیایی خریدار نفت در عدن متوقف و نفت آن توسط انگلیس مصادره می‌شود. شرکت‌های آمریکایی اعلام می‌کنند که از خرید نفت ایران معذورند. حالا ایرانی داریم که اقتصاد نفتی ندارد و تا به حال اقتصاد غیر نفتی را هم تجربه نکرده است. اما مصدق مرد روزهای سخت است. قدم اول او، جبران کسری بودجه است؛ به کمک مردم!

اوراقی به نام قرضه ملی چاپ می‌شوند. جریان این اوراق از این قرار است که مردم بیایند 100 ریال به دولت قرض بدهند و یک سال بعد اصل پول را با %6 سود (جایزه) پس بگیرند. استقبال از قرضه ملی به شدت زیاد است. حتی گفته می‌شود برخی حاضر به نگهداشتن کوپن قرضه خود نمی‌شدند (یعنی پول را به دولت هدیه می‌دادند و پس نمی‌گرفتند).

قدم دوم مصدق احیای کشاورزی است. حالا که مردم دست‌رنج و پس‌انداز یک عمر خود را بدون چشم داشت به دولت بخشیده‌اند؛ خارج کردن این پول از کشور و خالی گذاشتن سفره مردم ایران کار درستی نیست! پس مصدق از طریق بانک‌های ملی و کشاورزی، سرمایه‌گذاری‌های گسترده در کشاورزی را آغاز کرد. نتیجه این سرمایه‌گذاری‌ها این بود که در زمان کمبود بودجه، پول بسیار کمتری جهت واردات موادغذایی از کشور خارج می‌شد و دوم اینکه درآمد قشر بزرگی از مردم ایران که به کشاورزی وابسته بود تامین می‌شد. از طرفی کشورهای دیگر نمی‌توانستند از طریق تحریم مواد غذایی ضروری به کشور فشار وارد کنند.

فهرست

معرفی مصدق از زبان دشمن
اوضاع اقتصادی جهان
اوضاع اقتصادی ایران
بازرگانی خارجی
کمکهای خارجی
و....

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

دکتر محمد مصدق و اقتصاد

  • ناشر: آگاه
  • کد کتاب: 84369 - 115/3
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • 0ریال

برچسب ها: محمد مصدق, حسن توانایان فرد, اقتصاد ایران, نفت ایران, دکتر مصدق, پهلوی, تاریخ سیاسی ایران, کتاب دکتر محمد مصدق و اقتصاد