کتاب بناهای کرانه جنوبی دریای خزر فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای ایران انتشارات

بناهای کرانه جنوبی دریای خزر

نویسنده: محمدهادی جوادی
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 192
اندازه کتاب: وزیری - سال انتشار: 1343 - دوره چاپ: 1

کمیاب - کیفیت : جلد کتاب عالی ~ صفحات کتاب در حد نو

 

مروری بر کتاب 

مصور

برای دانشجوبان رشته های معماری و علوم اجتماعی و اهل مطالعه

این منطقه از پرباران‌ترین و سرسبزترین مناطق اقلیمی ایران است و در تمامی فصول سال دارای بارندگی می‌باشد. با وجود عرض نسبتاً کم، این کرانه از دو ناحیه تقریباً مجزا تشکیل شده است. یکی ناحیه جلگه‌ای است که به صورت نوار باریکی در امتداد دریا گسترش یافته و کشتزارهای وسیع و همچنین شهرهای بزرگ در این ناحیه می‌باشند.

عرض این جلگه در مجاور رودخانه‌هایی مانند سفیدرود، هراز، تجن و در منطقه شرقی دریای خزر بیشتر است. دوم ناحیه کوهستانی شمال سلسله جبال البرز است که پوشیده از درختان جنگلی می‌باشد.

در بیشتر مناطق خصوصاً در مناطق مرکزی و شمال غربی، فاصله این رشته کوه تا دریا از چند کیلومتر تجاوز نمی‌کند. مصالح مورد استفاده و فرم ابنیه سنتی در این دو ناحیه تا حدودی با هم تفاوت دارند.
خصوصیات آب و هوایی این کناره به قرار ذیل است:

الف - بارندگی زیاد در تمام فصول سال، خصوصاً در فصول پائیز و زمستان.
ب - رطوبت نسبتاً زیاد در تمام فصول سال
ج - اختلاف کم درجه حرارت بین شب و روز
د - پوشش وسیع نباتی

سمت جنوب غربی دریای خزر، یعنی استان گیلان، دارای بارندگی بیشتری نسبت به سایر قسمتها است و هرچه از سمت غرب به سمت شرق این کناره پیش رویم، از مقدار بارندگی کاسته می‌شود به نحوی که در بندر انزلی در جنوب غربی این کناره، معدل 28 ساله (بین سالهای 1367-1340شمسی) میزان بارندگی سالیانه 1818 میلیمتر و در گرگان در جنوب شرقی کناره معدل میزان بارندگی حدود یک سوم یعنی تنها 617 میلیمتر است.

درصد رطوبت نسبی نیز در منطقه بسیار زیاد است و در شهرهایی مانند بندر انزلی، رشت، رامسر و بابلسر حدود 80% می‌باشد که بیش از حد آسایش انسان است. میزان رطوبت در کنار دریا بیشتر و در ارتفاعات و قسمتهای شرقی کمتر است.

به دلیل وجود دریای خزر و همچنین رطوبت بسیار زیاد هوا، نوسان درجه حرارت در طی شبانه‌روز بسیار اندک است و از چند درجه سانتیگراد تجاوز نمی‌کند. خصوصاً در مواقعی که آسمان ابری است، نوسان درجه حرارت باز هم کاهش می‌یابد به خاطر اینکه ابر مانند یک عایق حرارتی، در طی روز مقداری از نور و حرارت آفتاب را به فضای خارج جو منعکس می‌کند و همچنین در طی شب باعث کاهش تابش حرارت از زمین گرم به آسمان سرد می‌شود.

وجود بارندگی و شرایط مساعد، باعث رشد سریع و انبوه گیاهان در تمامی نقاط این منطقه گردیده که این خود تأثیر بسزایی در نوع مصالح ابنیه سنتی داشته است. تراکم گیاهان و جنگل در غرب این کناره بیشتر از قسمتهای شرقی است.
جهت آسایش انسان، ویژگیهایی که این اقلیم مرطوب و پرباران ایجاب می‌کند اینست که در فصول گرم، در کلیه فضاهای شهری از جریان باد و در داخل ساختمانها از کوران دوطرفه هوا باید حداکثر استفاده صورت گیرد.

در طی این فصول، وجود جریان هوا و ایجاد سایه بهترین شرایط را برای آسایش انسان فراهم می‌نماید. در فصول سرد باید جلوی باد سرد و همچنین باد توأم با باران را سد نمود. مطلب دیگر اینکه در کلیه فصول ساختمان را باید در مقابل بارش بارانهای سیل آسا و رطوبت حاصل از آن محافظت نمود.

بافت شهری

در مناطقی که در نزدیکی ساحل دریا می‌باشند و یا مقدار بارندگی زیاد است، وجود رطوبت هوا از جمله مشکلات عمده می‌باشد. هوای مرطوب از هوای خشک سنگین‌تر است و در قسمت زیرین هوای خشک قرار می‌گیرد.

لذا اگر فضاهای شهری محصور باشند و کوران هوا و باد در آنها جریان نداشته باشد، در سطح شهر کلیه این فضاها از هوای مرطوب انباشته خواهد شد و تنفس و فعالیت بسیار طاقت‌فرسا خواهد گردید. به همین دلیل باید از جریان هوا حداکثر استفاده صورت گیرد تا از ساکن شدن رطوبت بیش از حد در فضاهای شهری جلوگیری شود.

لذا ساختمانها در این مناطق مجزا از هم ساخته می‌شوند، یا حیاطها و فضاهای باز و وسیع و حصار دور این فضاها اغلب کوتاهتر از قد انسان است. دلیل این امر همان استفاده از جریان هوا است، تا از میان ساختمانها عبور کرده و هوای مرطوب و راکد را با خود به بیرون محوطه و فضاهای زیستی ببرد.

بهره بردن از طبیعت زیبا و سرسبز منطقه نیز از دلایل دیگر جهت تلفیق محیط مسکونی با طبیعت است.
البته باید توجه داشت که هرچه از حاشیه شهر به مرکز شهر نزدیک شویم، به دلیل تراکم بیشتر جمعیت و همچنین ارزش بیشتر زمین، فاصله ساختمانها از یکدیگر کمتر می‌شود، ولی بهر جهت در فضاهای مرکزی شهر نیز سعی می‌شود تا از جریان هوای بین دریا و خشکی و یا از جریان باد غالب در منطقه جهت تهویه هوای فضاها، حداکثر استفاده بشود.

این شیوه ساختار شهری که بر اثر شرایط اقلیمی بوجود آمده، کاملاً برعکس بافت محصور و بسته شهری و روستایی در اقلیم سرد و اقلیم گرد و خشک است. در مورد این دو اقلیم در فصول پنجم و ششم بحث خواهد شد.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

بناهای کرانه جنوبی دریای خزر

  • کد کتاب: 98822 - 85/7
  • موجودی: در انبار
  • 250,000ریال

برچسب ها: محمدهادی جوادی, معماری, معماری ایرانی, گیلان, مارندران, گلستان, شمال ایران, خانه سازی, کتاب های نایاب, کتاب بناهای کرانه جنوبی دریای خزر