کتاب بام بلند هم چراغی ؛ با آیدا درباره احمد شاملو فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب شعر انتشارات هرمس

بام بلند هم چراغی ؛ با آیدا درباره احمد شاملو

نویسنده: سعید پورعظیمی
ناشر: هرمس
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 528
اندازه کتاب: رقعی گالینگور روکشدار - سال انتشار: 1396 - دوره چاپ: 2

 

مروری بر کتاب 

مصور - رنگی

روزی در محفل دوستان بحث درباره احمد شاملو بالا گرفت و قضیه به سبب یک سوء تفاهم گره خورد. سرانجام با مطلبی که از قول آیدا نقل کردم نزاع خاتمه یاقت. یکی از حاضران با عتابی مشوقانه از من پرسید: چرا این مسائل مهم را مکتوب نمی کنی؟ تلنگر آن دوست جرقه شکل گرفتن این کتاب را زد.

....شعر فارسی و ادبیات معاصر ایران وجود شاملو را مدیون آیداست؛ بدون حضور او شاملو در پایان دهۀ ۳۰ «‌چنان که دست تطاول به خود گشاده بود» از صحنۀ ادبیات ایران کنار می‌رفت؛ اما آیدا در کسوتِ یک منجی، شاملو را تا پایان دهۀ ۷۰ برای شعر فارسی حفظ کرد؛ بنابراین، هیچ‌کس بهتر از او نمی‌تواند دربارۀ زندگی، شخصیت، روحیات و آنچه سرشت شاملو را شکل داده بود اظهارنظر کند.

«شخصیتِ غریبی که دوستدارِ زیستن در سایه است.» آیدا از غریب‌ترین شخصیت‌هایی است که من در طول عمر خودم دیده‌ام: بسیار تیزهوش و نکته‌بین و کم‌حرف است. پس از یکی دو دیدار، با فراست، جزئی‌ترین خصلت‌های اخلاقی و رفتاریِ مخاطبش را درمی‌یابد و تصوّر می‌کنید که او سال‌هاست با شما آشناست. همین درکِ عمیق، او را چهل سال کنار شاملو نگه داشت. دقت و ظرافت او در حفظ میراث شاملو بی‌نظیر است. آیدا حقیقتاً مسئولیت‌شناس است. شاملو دربارۀ او گفته است: «آیدا برای خودش مسئولیت می‌تراشد.»

زندگی در کنارِ شاملو با همۀ شگفت‌انگیزی‌ها و دل‌پذیری‌هایش دشواری‌های طاقت‌سوزی هم داشته که آیدا پیروزمندانه از پسِ آن برآمده. می‌توان گفت آیدا در برابرِ شاملو همیشه این بیت از مثنویِ مولانا را بر زبان داشته: «خوش بسوز این خانه را ای شیرِ مست! / خانۀ عاشق چنین اولی‌تر است.»

آیدا دوست داشته و دارد که در سایۀ شاملو بماند و علت اصلیِ دهه‌ها پرهیزش از گفت‌وگو دربارۀ شاملو همین نکته است؛ چون به هر حال، در روایتِ یک زندگیِ مشترکِ پُرفراز و نشیب که بارها نه از صفر که از زیرِ صفر شروع شده نمی‌توان نقشِ خود را نادیده گرفت و البته نمی‌توان از ذکر مواردی که نقلِ آن‌ها ممکن است برای بسیاری ناخوشایند باشد چشم‌پوشی کرد.

گفت‌وگو با آیدا یک‌بار برای همیشه باید انجام می‌شد. او به جز چند گفت‌وگوی مختصر و کلّی، ۵۰ سال دربارۀ شاملو خاموش بود. من بارها و بارها حضوری و تلفنی در این مورد با خانم شاملو صحبت کردم تا ایشان را قانع کنم. از اهمیّت این کار گفتم و اینکه گاه کوچک‌ترین و به‌ظاهر کم‌اهمیت‌ترین وقایع، گره‌گشای پیچیده‌ترین مسائل می‌شوند. گفتم چند دهه‌ بعد که من و شما در جهان حضور نداریم، همۀ ساحات زندگی و کارِ شاملو مجهول خواهد ماند. حرف شما سند است و هرکس که شما را می‌شناسد قولِ مرا تصدیق می‌کند که مغرض و متعصّب نیستید و حقیقت را فدای مصلحت نمی‌کنید.

حالا ممکن است تمایل نداشته باشید دربارۀ مسائلی سخن بگویید؛ اما این به معنای کتمانِ حقایق و غرض‌ورزی نیست. سرانجام ایشان پذیرفت و کار شروع شد و حاصلش این کتابی است که می‌بینید که در آن به‌ترتیب به آشنایی شاملو و آیدا و آغاز زندگی مشترکشان، کودکی و نوجوانی شاملو، کارِ مطبوعاتی او، سناریونویسی و فعالیت‌های سینمایی، کتاب‌هایی که می‌خوانده و می‌پسندیده، شعرش، ترکِ ایران و ادامۀ مبارزۀ سیاسی و اجتماعی در خارج از ایران، شب‌های شعرش، کتاب کوچه، ترجمه‌ها، دکلمه‌ها و علاقه‌اش به موسیقی، بیماری و مرگ و بالاخره کاراکتر شخصیِ او در نظر آیدا پرداخته‌ایم. به خاطر دارم وقتی نسخۀ اولیۀ کتاب آماده شد و تلفنی به محمد قائد خبر دادم، باور نمی‌کرد که آیدا دربارۀ زندگی‌اش با شاملو لب به سخن گشوده باشد.

از ۱۳۴ عکس و سند که در آلبوم کتاب با عنوانِ «نظر در تو می‌کنم ای بامداد» آمده،  کمتر از ۱۰ عکس پیش از این منتشر شده بود و بیش از ۱۲۵ عکس و سند برای نخستین‌بار منتشر شده است که اهمیت فراوان دارد. باید توجه داشت که این مجموعۀ منحصربه‌فرد که یا مرحمتیِ آیداست و یا از مجموعه‌های شخصی دوستان شاملو و منابعی دیگر به دست آورده‌ام، سیری تصویری از ادوارِ مختلفِ زندگی شاملو و مسائل مطرح‌شده در کتاب به دست می‌دهد. در کتابِ «من بامدادم سرانجام» نیز ۴۴ عکس و سند برگزیدم که به جز سه چهار عکس، باقیِ تصاویر برای اولین‌بار در این کتاب منتشر شده است.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

بام بلند هم چراغی ؛ با آیدا درباره احمد شاملو

  • ناشر: هرمس
  • کد کتاب: 81765 - 103/3
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • 0ریال

برچسب ها: آیدا سرکیسیان, سعید پورعظیمی, احمد شاملو, شعر نو, شعر فارسی, نقد شعر, تاریخ ادبیات ایران, کتاب بام بلند هم چراغی ؛ با آیدا درباره احمد شاملو