دسته بندی کتاب ها
سبد خرید شما

انقلاب مشروطه ایران

انقلاب مشروطه ایران

نویسنده: رحیم رضازاده ملک
ناشر: معین - مازیار
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 811
اندازه کتاب: رحلی - سال انتشار: 1377 - دوره چاپ: 1
کد کتاب: 116095

کمیاب  - کیفیت :

 

مروری بر کتاب
تاریخ به روایت اسناد وزارت امورخارجه انگلیس ؛ جلد سخت

این انقلاب همانند انقلابهای روسیه ، چین و مکزیک جزئی از نهضت جهانی انقلابات در اوایل قرن بیستم نیز به شمار می‌آید. با توجه به اهمیت این انقلاب و میزان تاثیرگذاری آن درتحولات بعدی جامعه ایران در ابعاد مختلف سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فکری ـ فرهنگی بررسی و شناخت نقش عوامل مؤثر در شکل گیری آن ضروری می باشد و در این میان پر واضح است که نیروهای اجتماعی نقشی تعیین‌کننده در روند انقلاب مشروطه داشته‌اند.

حال این پرسش مطرح است که کدام نیروهای اجتماعی در روند شکل‌گیری و تدوام انقلاب مشروطه مؤثر بوده و هر یک چه میزان تاثیرگذار بوده است؟
این تحقیق در واقع پاسخی به این پرسش می باشد که ابتدا به شرایط اجتماعی و ترکیب اقشاری جامعه ایران با ذکر برخی ویژگیهای برجسته آن به صورت اختصار پرداخته شده و سپس نیروهای مؤثر به طور اخص در شکل گیری و تا حدودی تداوم انقلاب مورد بررسی قرار می‌گیرد .

احتمالاً مهمترین دلیل قطع حمایت فعال انگلیس از انقلاب پیمان مخفی 1907م بین روسیه و انگلیس و تقسیم ایران به دو منطقه نفوذ بین این دو دولت و یک منطقه بی طرف بوده است. منافع مادی بریتانیا در ایران مناسبات بازرگانی ، میدانهای پر ارزش نفت جنوب قویاً بر اثر این قرارداد که نوعی ‹‹مصالحه ی تاریخی›› در آسیا بود تضمین شد و بریتانیا بدان وسیله خواست مستملکات خود در هندوستان را حفظ نموده درعوض دست روسیه را در شمال ایران، یعنی عمده ترین کانون انقلاب باز بگذارد. و در واقع با امضای این قرارداد مهر پایان بر حمایت جدی خود از انقلاب زده و مخالفت با نقشه‌های ضد مشروطه خواهی روسیه را کنار نهاد.

گزارشهای متعدد مأموران انگلیس از آن پس حکایت از همکاری و مواضع مشترک آنها در قبال ایران وانقلاب مشروطیت است (ن ک. به اسناد وزارت خارجه انگلیس، 1377) دولت روسیه در سراسر دوران انقلاب مشروطیت به مخالفت علنی و عملی با آن پرداخت...

شرایط اجتماعی ایران در دوره مشروطیت ، کم سوادی و بیسوادی اقشار عمومی ، فقدان احزاب سیاسی ، و مذهبی بودن جامعه گروههای مرجع را مشخصآً به دو یا سه گروه مشخص محدود می‌کرد که در بین آنان روحانیون با نفوذ و اقتداری که داشتند نقش عمده‌ای در بسیج عمومی و مخالفت با رژیم حاکم ایفا می کردند. در میان روحانیت دو گرایش شیخیه و اصول گرایان نمود بیشتری داشتند و از هر دو گروه ، در دو طیف موافقان و مخالفان مشروطه فعالیت داشتند ، روحانیت یک کلیت واحد در موافقت یا مخالفت با مشروطه نبود و در مراحل مختلف انقلاب مشروطه به طیفهای مختلف موافق ، مخالف و یا موافق مشروط تفکیک می شد. گروه دوم فعال در مشروطه روشنفکران بودند که به دو بخش متمایز دسته بندی می شدند.

مدافعان و مخالفان مشروطه ، در خصوص وزن و سهم روشنفکران در مشروطه دیدگاههای متفاوت و متعارضی وجود دارد اما اکثر محققان بر نقش آنها به عنوان یکی از سه گروه مرجع در کنار روحانیان و بازرگانان تأکید و توافق دارند. بازرگانان غیر وابسته که سیاستهای اقتصادی دولت را تهدیدی برای منافع خود تلقی می کردند از دیگر گروههای مؤثر در انقلاب مشروطه بودند. این گروه به تدریج و با روند انقلاب به صف مقابل انقلاب پیوسته و به مخالفت پرداختند...

به هر حال انقلاب مشروطه یکی از بزرگترین رخداد های تاریخ معاصر ایران محسوب می گردد . تأثیرات فراوانی را در وضعیت و رخدادهای بعد از خود و تا به امروز ایران برجای گذاشته است و به همین ترتیب مخالفت ها و تقدیر ها ، تحلیل ها و نقدهای فراوانی را بدنبال خود به همراه آورده است .

عده ای آنرا مهمترین حرکت مردم ایران در راستای کسب آزادی و استقلال تاریخی می دانند و پاره ای بدان به عنوان اولین گمراهی بزرگ ایران معاصر می نگرند. پاره ای تحلیل گران آنرا حرکتی درونی و برخاسته از متن جامعه و اصلاح گران آن می دانند و عده ای دیگر ، رد پای استعمار و خارجی را در برپایی آن معرفی می نمایند.

حتی عده ای دیگر از تحلیل گران شروع آنرا ایرانی و کاملا آزادی خواهانه متصور می شوند ولی معتقدند که در میانه راه ، این حرکت اصلاحی ، متوقف شد به جایش هدایت خارجی و یا دسیسه های بیگانه مؤثر گشت. طبیعی است که این دخالت ها و یا عنوان آن مرحله گمراهی از دید افراد مختلف متفاوت است.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

کتاب مورد نظر در حال حاضر موجود نیست . اطلاعات خود را وارد فرم زیر نمایید تا زمانی که کتاب موجود شد به شما اطلاع داده شود

نام
ایمیل
موبایل
توضیحات