کتاب انسان کامل فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب فلسفه و عرفان انتشارات مترجم

انسان کامل

نویسنده: محی الدین ابن عربی
مترجم: گل بابا سعیدی 
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 147
اندازه کتاب: وزیری - سال انتشار: 1378


دست دوم - کیفیت : عالی


مروری بر کتاب

برپا دارنده و حافظ انسان نفس اوست و خداوند علت فاعلی این نفس است, پس معرفت نفس نردبان وصول به تمامی معارف بوده و بوسیله این معرفت می توان به ذات, صفات و افعال حق رسید. «من عرف نفسه فقد عرف ربّه». و از اینرو علم ما به نفسمان عین علم ما به مبدأ نفسمان خواهد بود. این نفس شایسته خلافت الهی است و بموجب همین شرافت بود که خداوند فرشتگان را به پای آن به سجده افکند, و بموجب این نفس است که اسماء و صفات الهی در عالم خلق متجلی می گردد. پس نفس بُعدی الهی در عالم خلق است که بموجب این شرافت در نهایت منتهی به خدا می شود و مصداق کامل این بُعد الهی در عالم خلق, انسان کامل است.

بر این اساس لازم بود مقایسه و مطابقه ای بین نظریات دو عالم گرانسنگ عرفان و فلسفه اسلامی در باب مذکور صورت پذیرد, زیرا بنظر می رسد نقایصی که در معرفت به این مهم در سایر مکاتب غیر اسلامی و غربی وجود دارد در نظر ایشان مرتفع شده باشد.
وجه تمایز عبد از رب در این رابطه, افتقار عبد است. بنابرین اگر خداوند اراده کند که فقر را در همه جهات از عبد زایل نماید, او نیز مزیّن به صفات و اسماء الهی می شود. در اینصورت است که عبد نیز اگر بگوید «کن» بلافاصله «فیکون» خواهد شد و بهمین سبب است که انسان در بهشت هرچه اراده کند برای او حاضر می شود. «... و لکم فیها ما تشتهی انفسکم...».

البته همین اشتها و طلب عبد حکایتگر فقر ذاتی اوست, ولی چون خداوند به او تفضّل نموده است با اراده خود می تواند امور را حاضر کند و رفع طلب نماید. این طلب در خداوند بمعنایی دیگر است. اگر خداوند طلب بر چیزی نمود, این حاکی از فقر او نیست, بلکه حاکی از امکان ذاتی عالم است که اقتضای طلب دارد و خداوند به افاضه وجود رفع طلب آنها را می نماید.با توجه به اینکه انسان دارای سه نشأه «حس», «نفس» و «عقل» است, عوالم نیز بحسب اینها دنیا, آخرت و عالم ربوبیت است. انسان نیز بحسب چیرگی و غلبه هر نشأه بر او داخل در یکی از این عوالم می گردد.

از نظر ابن عربی؛ حکم انسان در زمین همانند عقل در سماء است. انسان آخرین مولّدات و نظیر عقل است و با آن به همانند یک دایره مرتبط است که اول دایره وجود عقل اول است. در روایت نبوی نیز آمده است: «اول ما خلق الله العقل» و این عقل اولین اجناس است. انتهای این دایره خلقت جنس آدمی است و بموجب اوست که دایره کامل می شود و از این طریق انسان به عقل متصل می گردد, همانطور که آخر دایره به اول آن منتهی می شود. در بین طرفین این دایره سایر ما خلق الله وجود دارند, یعنی بین عقل اول و انسان, سایر اجناس عالم هستند, همانند نقطه های محیط دایره نسبت به مرکز خود که همه حالت تساوی دارند.

با توجه به اینکه حقایق اشیاء در عالم عقلی ثابت بوده و تحت عنوان قلم الهی مطرح است و در عالم نفسانی مسمای به «لوح محفوظ» و «ام الکتاب» و در الواح قدری منسوب به «محو و اثبات» است و همه در کتاب علم رحمانی مکتوب است. همانند مهندسی که ابتدا نقشه خانه را در ذهن خود ترسیم می کند و سپس به اجرا می گذارد خداوند نیز صورت عالم نزدش حاضر بوده و سپس آن را به اجرا و خلق می گذارد.ابن عربی معتقد است؛ به کل ما سوی الله, اعم از روح و جسم, عالی و سافل, عالم گویند. خواه ما آنها را بیابیم یا نیابیم و همه این عالم دلالت بر علم واجب دارند زیرا عالم ذاتاً معدوم بوده و علم و قدرت خدا به آنها وجود افاضه می کند. «... کل شیء هالک الا وجهه...

مراتب این عالم بترتیب عبارتند از: عالم ارواح نوری که از جمله آنها عقل اول, یعنی «قلم الهی» است, بعد عالم نفوس, یعنی «لوح محفوظ», و بعد عالم اجسام. پس از خلقت عالم به امر خدا و فعالیت ملائک و اکمال آن, خدا خلیفه ای از نوع بشر در دنیا قرار می دهد و به او قوا و مشاعر و آلات حسی, تخیّلی و عقلی عطا می نماید تا بتواند رابط و واسط بین او با خلق باشد. آنچه در عقل انسانی حاصل می شود, مطابق عالم موجود است. عالم موجود هم مطابق عالم منظور در نسخه الهی و لوح عقلی یعنی همان قلوب ملائک مقرب است و این عالم نیز مسبوق به وجود آن در لوح قدری است. ادراک انسان در هر مرتبه ای از صورتهای عالم بموجب اتحاد با آن مرتبه و تحقق وجود آن مرتبه نزد انسان است. حال بعضی از این وجودات حسی, بعضی مثالی و بعضی عقلی است. از اینرو وجود نیز در مرتبه اول عقلی, بعد نفسی و بعد حسی و مادی است. نفس نیز بتبع آن گاهی حسی, گاهی نفسی و گاهی عقلی است. انسان اگر به حد بالا و مقام ربّانی برسد, مطّلع بر قضا و قدر ربّانی و شاهد قلم و لوح الهی می گردد و بهمین سبب کل عالم نزد او حاضر می گردد. انسان کامل مصداق واقعی این مورد است.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

انسان کامل

  • ناشر: مترجم
  • کد کتاب: 36547 - 49/1
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • 0ریال

برچسب ها: محی الدین ابن عربی, گل بابا سعیدی, عرفان اسلامی, تصوف, کتاب انسان کامل