کتاب المختارات من الرسائل فروشگاه اینترنتی آی کتاب :  iketab کتاب تاریخ و جغرافیای ایران انتشارات انجمن آثار ملی

المختارات من الرسائل

نویسنده: ایرج افشار
ناشر: انجمن آثار ملی
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 360
اندازه کتاب: وزیری گالینگور - سال انتشار: 1355 - دوره چاپ: 1 

کمیاب - کیفیت : درحد نو 
 

 
مروری بر کتاب
  

مجموعه‌ منشا‌ت‌ و فرامین‌ و احکا‌م‌ دیوانی‌ و شرعی‌ و عرفی‌ از قرون‌ پنجم‌ و ششم‌ و هفتم‌ عکسبرداری شده از روی نسخه کتا‌بخا‌نه‌ وزیری (یزد)
 

کتاب المختارات من الرسائل من انشاء الصدور و الافاضل مجموعه ای کهن است دربرگیرنده دو رساله منثور، یکی فراق نامه و دیگری داستان پیل و چکاو، همراه با نصوص چهارصد و هفتاد و نه نامه و مثال و منشور و حکم و محضر و فرمان و عهدنامه و صیغ عقود و نمونه های ترسلی در موضوع های مختلف که به مناسبت فوائد تاریخی و ادبی هر یک از اجزای آن، یک بار به صورت عکسی از روی نسخه خطی یگانه موجود ـ متعلق به کتابخانه وزیری یزد ـ در سلسله انتشارات انجمن آثار ملی به چاپ رسیده است.


فراق نامه رساله ای بی نام و نشان است از مؤلفی مجهول. این نوشته از فاضلی است که بنا به مسطورات مندرج در خطبه (اگر به قصد قصه پردازی و انشاسازی نبوده باشد) سفرهایی به جانب خراسان و عراق و مصر و یمن و روم کرده و چون به شروان رسیده بوده است بیماری و با موجب مرگ همدمش و باعث بر نگارش این رساله میشود. نویسنده در این رساله مقداری اشعار لطیف و خوب قدیمی را آورده است بی آنکه نام سرایندگانشان را ذکر کرده باشد.

بخش دوم کتاب، منشئات و ترسلات، شامل چهارصد و هفتاد و نه بخش است که مؤلف آنها را بیشتر از لحاظ ارائه نمونه در طرز نگارش منشئات، از نویسندگان دیوانی و محضری و شرعی و عرفی برگرفته. تصور بر این می رود که کاتب جامع این بخش باشد.
این نوشته ها به انشاء سی و چند تن است، و اسامی اشهر و اهم آنها به ترتیب الفبایی چنین است:
امام الدین قاضی، تاج الدین طرقی، جمال الدین مسعود خجندی، حمیدالدین بلخی، رشیدالدین وطواط، رفیع الدین لبنانی، رکن الدین خویی (قاضی خوی)، رکن الدین صاعد خجندی، سراج الدین قزوینی، شرف الدین (قاضی)، شرف الدین بن بندار، شمس الدین بزغش، شهاب الدین کوشیدی، صدرالدین عبداللطیف خجندی، ضیاء الدین بن ناجیه، ظهیرالدین بسطامی، ظهیرالدین کرجی مستوفی (مذکور در تاریخ الوزراء قمی)، عثمان بن بزغش (شاید پسر شمس الدین بزغش باشد)، عزالدین تمیم بن ناجیه، عضدالدین بن کمال، عمادالدین (رئیس خوی)، عمادالدین بن شرف، عمادالدین بن عبدالرحیم، فخرالدین محمد قسام (مذکور در تاریخ الوزراء قمی)، قوام الدین بن کمال الاسلام (شاید خجندی)، کریم الدین طوسی، کمال الاسلام خجندی، کمال الدین کوشیدی، مجدالدین عمر بن حسن، معین الدین مسعود ماشاده، مؤیدالدین محمد قزوینی، نجم الدین ابوالمعمر، نظام الدین بروجردی.

بخش سوم این کتاب، داستان پیل و چکاو و مقدمه علی بن شاه است که در بعضی از نسخه های متأخر کلیله و دمنه آمده است.
این کتاب را خانم مریم میرشمسی نیز، به راهنمایی دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی به عنوان پایان نامه دوره فوق لیسانس دانشکده ادبیات تهران، تصحیح کرده اند. فهرست های ارزشمند این کتاب محصول پژوهش ایشان است.

نسخه این کتاب به تاریخ 693 هجری کتابت شده است.
...چون دربایست می‌بود که چاپ آسان خوانی از آن‌[المختارات به صورت چاپ عکسی‌]در دسترس پژوهندگان باشد پس به چاپ دیگری از آن به طریقه حروفی پرداخته شد...ولی چون کتاب مشحون از کلمات مهجور و عبارات و اشعار عربی(و چندین نامه سراپا عربی)است ناگزیر از آن بود که از دوست فاضل عربی‌دان متبحری برای پیراسته و آراسته شدن متن یاری بخواهد...
پس با فاضل ارجمند صمیم و دوست مشفق قدیم آقای غلا مرضا طاهر(مقیم قمشه شهرضا)که پژوهش‌های ادبی و لغوی و سوابق تحقیق او در متون بر اهل پژوهش روشن است موضوع را در میان گذاردم...با این که فرستادن چند باره و باز گرداندن اوراق و مکالمات تلفنی گاه و بی گاه دشواری‌ها می‌داشت، بردباری ایشان و دنبال کردن‌های من موجب شد که طبع کتاب در مدتی نزدیک به سه سال به پایان رسید.آقای طاهر از آغاز برین اعتقاد بودند که بخش‌های عربی می‌باید به طور مشکول به چاپ رسانیده شود تا مخصوصا دانشجویان بهتر و آسانتر بتوانند چنان بخش‌هایی را بخوانند و از آن‌ها فایده ببرند.با اینکه چاپ کردن نوشته‌های اعراب دار دشواری‌های بسیار دارد و هماره بیم باز ماندن نادرستی اعراب در آنها هست و غلط گیری حروف مشکول سخت و جانگزاست ایشان به ممارست و پای افشاری و سه بار خواندن اوراق مطبعی توفیق یافتند اغلب بخش‌های عربی متن را با اعراب به چاپ برسانند.
رنجی که ایشان در این باره بر خود هموار کردند بیش بوده است از دیگر رنجها...آقای طاهر زحمت خاص دیگری را هم بر عهده گرفتند و آن استنساخ مقداری از متن اسناد و«داستان پیل و چکاو» است که نانویس مانده بود و از نسخه خطی می‌بایست به کتابت در آید

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

المختارات من الرسائل

  • 0ریال

برچسب ها: ایرج افشار, تاریخ سیاسی ایران, نسخ قدیمی, ادبیات قدیم ایران, متون کهن, متون قدیمی, کتاب المختارات من الرسائل