الفبای ماتریالیسم دیالکتیک و ماتریالیسم تاریخی

الفبای ماتریالیسم دیالکتیک و ماتریالیسم تاریخی

نویسنده: ب. م. بوکوسلافسگی,و. ا. کارپوشین,ا. ای. پاکتیف,ی. و. شرینخین,ج. ای. ارزین
مترجم: 
س. رزم آرا
ناشر: گوتنبرگ
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 405
اندازه کتاب: رقعی - سال انتشار: 1395 - دوره چاپ: 1 

کمیاب - کیفیت : نو

 
مروری بر کتاب  

تئوری مارکسیست - لنینیست / متن کامل کتاب اول و دوم

ماتریالیسم دیالکتیکی بر چهار اصل استوار است:
اوّل. اصل تضاد؛ یعنی هر چیز در درون خود حاوی ضدّ خود است و بر اثر این تضاد درونی تکامل می‌یابد.
دوم. اصل تغییر و حرکت؛ یعنی همه پدیده‌ها در حال حرکت و تغییرند.
سوم. اصل تأثیر متقابل پدیده‌ها؛ بدین معنا که همه چیزها برهم تأثیر متقابل دارند و چه بسا علت و معلول هر دو برهم اثر بگذارند.
چهارم.اصل جهش، انقلاب و تکامل؛ یعنی همه تغییرات جهان، تکاملی است نه دوری و تکراری. 

نظریّه‌پردازان ماتریالیسم دیالکتیک برای اینکه بتوانند از عهده تبیین تغییرات اجتماعی قرن خود برآیند، درباره حرکت تاریخ نیز تئوری ساخته‌اند. تئوری ماتریالیسم دیالکتیک تاریخی از این گذر پا به وجود نهاد. ماتریالیسم دیالکتیکی بینشی است جهانی که مارکسیسم- لنینیسم آن را ارائه می دهد. این بینش را ماتریالیسم دیالکتیکی می خوانیم، زیرا برخوردش با پدیده های طبیعی، روش مطالعه و فهم حاصل کردن از آنها دیالکتیکی است، در حالی که تعبیرش از این پدیده های طبیعی، برداشتی که از این پدیده ها دارد، تئوری آن، ماتریالیستی است.
ماتریالیسم تاریخی تعمیم اصول ماتریالیسم دیالکتیکی است به حوزه مطالعه زندگی اجتماعی، کاربردی از اصول ماتریالیسم دیالکتیکی در شناخت پدیده های زندگی اجتماعی، و در مطالعه جامعه و تاریخ آن.

دیالکتیک از واژه یونانی دیالگوdialego ، مناظره کردن، مجادله، برگرفته شده است. در روزگاران باستان دیالکتیک هنر یا فن دستیابی به حقیقت از طریق ردّ کردن تضادها در چگونگی استدلال طرف مخالف در بحث و جدل و تفوّق یافتن بر این تضادها بود. در روزگاران باستان فیلسوفانی بودند که می پنداشتند آشکار شدن تضادها در اندیشه و برخورد عقاید مخالف با یکدیگر بهترین روش برای دستیابی به حقیقت است. این روش دیالکتیکی اندیشه، بعدها به پدیده های طبیعت تعمیم پیدا کرد، به روش دیالکتیکی در فهم نمودن از طبیعت تبدیل شد، به برداشتی که پدیده طبیعت را به صورت امری می بیند که پیوسته در تحرک است و دائم تغییر می پذیرد، و اینکه تحول و تکامل طبیعت نتیجه تکامل تضادها در طبیعت، نتیجه واکنشهای متقابل نیروهای مخالف در طبیعت است....

اصطلاح ماتریالیسم تاریخی را نخستین بار انگلس به کار برد. ماتریالیسم تاریخی را می توان نوعی فلسفه ی تاریخ دانست؛ در این نظریه تاریخ وجودی اصیل و هویتی حقیقی دارد که هدف،مسیر و عامل محرکه ی آن کاملا معلوم و مشخص است؛ بدین ترتیب که هویت آن مادی و حرکاتش دیالکتیکی است.ماتریالیسم تاریخی تنها تفسیر مادی تاریخ نیست بلکه تنها برداشتی اقتصادی از تاریخ و برداشتی تاریخی و اقتصادی از انسان است.چراکه تمام عوامل مادی در جامعه و طبیعت در اقتصاد خلاصه نمی شود،و بنابراین در کاربرد اصطلاح ماتریالیسم تاریخی باید به این نکته توجه داشت که:

نخست تفسیر اقتصادی تاریخ تنها تفسیر منحصر به فرد مادی تاریخ نیست.بلکه تفسیر تاریخ از دیدگاه عوامل دیگری هم چون شرایط اقلیمی و… نیز صورت گرفته است.دوم آنکه تفسیر اقتصادی تاریخ منطقا ملازمه ای با ماتریالیسم فلسفی ندارد؛یعنی ممکن است کسی از نظر اندیشه و جهان بینی مادیگرا باشد اما عامل اقتصاد را تنها عامل تعیین کننده ی حوادث و مفسر تاریخ نشناسد.

مارکسیسم معتقد است که انسان تنها دارای بعد مادی و جسمانی است و لذا تمام نیروهای او در تحلیل نهایی رنگ مادی دارد و با یک فرضیه سرچشمه ی تمامی نیازهای مادی را اقتصاد معرفی می کند.اما این موضوع بدیهی است که اقتصاد نمی تواند نیازها و انگیزه های غیر مادی را ارضا کند و پاسخگو باشد لذا اصل زیربنا بودن اقتصاد اعتبار خود را از دست می دهد.مارکس جامعه را به بنائی تشبیه می کند که زیربنا و شالوده آنرا قوای اقتصادی و روبنای آنرا افکار و آداب و رسوم و نهادهای قضائی،سیاسی،مذهبی و… تشکیل می دهد. همانطور که وضع یک ساختمان به وضع پی و اساس آن بستگی دارد، اوضاع اقتصادی نیز به اوضاع فنی وابسته است، همچنین چگونگی افکار و رسوم و نظام سیاسی نیز تابع وضع اقتصادی است.

بنابراین در هر جامعه ای زیربنا ساخت اقتصادی آن جامعه است و سایر نهادها و ارگانها همه تابع آن می باشند و ایدئولوژی، فلسفه ، دین، هنر، سیاست و … همه بازتاب هایی از چگونگی ساخت اقتصادی جامعه بوده و همگی رو بنا را در آن جامعه تشکیل می دهند؛ به طوریکه با تغییر ساخت اقتصادی جامعه یعنی با تغییراتی که در زیربنای جامعه در مسیر تاریخ بوجود می آید عوامل روبنائی نیز متناسب با آن تغییر می کنند.هیچکدام از عوامل روبنائی جامعه مستقل از زیربنا نیست تا بتواند از تغییراتی که به تبع تحولات زیربنائی بوجود می آید مصون بماند چه در آن صورت دیگر روبنا نیست.

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

الفبای ماتریالیسم دیالکتیک و ماتریالیسم تاریخی

  • ناشر: گوتنبرگ
  • کد کتاب: 45805 - 82/6
  • موجودی: موجود نمی باشد
  • 0ریال

برچسب ها: ب. م. بوکوسلافسگی, و. ا. کارپوشین, ا. ای. پاکتیف, ی. و. شرینخین, ج. ای. ارزین, س. رزم آرا, ماتریالیسم, دیالکتیک, ماتریالیسم تاریخی, ماتریالیسم دیالکتیک, مارکسیسم, کمونیسم, دیلکتیک